Slaapproblemen, zoals slapeloosheid, moeite met inslapen, slecht doorslapen en vroeg wakker worden, komen vaak voor bij kinderen met een verstandelijke beperking. Er kunnen veel oorzaken zijn voor deze slaapproblemen. Het is belangrijk om goed te kijken naar de factoren die de slaapproblemen veroorzaken en op basis daarvan de juiste interventies te kiezen.  In deze blog zal een van de mogelijke interventies worden besproken, namelijk het aanleren van ander slaapgedrag.

In 2015 kwam het boek “Mentaliseren kun je leren” van Francien Dekker en Paula Sterkenburg uit. Dit boek is een introductie op Mentaliseren Bevorderende Begeleiding (MBB). Volgens Francien en Paula bevordert goed spiegelen het mentaliserend vermogen. In deze blog lees je meer over sensitief spiegelen.

Het emotionele ontwikkelingsniveau en de ondersteuningsbehoefte die daar uit voortvloeit, bij mensen met een verstandelijke beperking, kunnen worden ingeschat met behulp van de SEO-R² en het SEO-R Kleurenprofiel. Deze instrumenten worden gebruikt voor individuele cliënten. Niki Laurijsen is orthopedagoog en werkzaam in het speciaal onderwijs. Ze ontwikkelde samen met haar collega’s een werkvorm waarin het SEO-R Kleurenprofiel (zowel in een klas als leefgroep) groepsgewijs kan worden afgenomen.

Autisme komt relatief vaak voor bij mensen met een verstandelijke beperking. Een bijkomende stoornis in het autismespectrum zorgt voor andere problematiek en symptomen dan wanneer mensen alleen een verstandelijke beperking hebben. Het ontwikkelingsdynamisch model en theorie over emotionele ontwikkeling van Anton Došen bieden nieuwe invalshoeken voor de ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking en een Autisme Spectrumstoornis (ASS).

Stel je maar eens voor om iets te moeten leren in een omgeving waar je niemand kent, slechts flarden van de taal begrijpt, de dingen die je ziet, geluiden, geuren om je heen zijn nieuw en komen hard binnen. Zou jij dan de nieuwe stof tot je nemen? Waarschijnlijk niet. Voordat een kind op een schoolse manier kan leren is het belangrijk dat er aan emotionele basisbehoeften is voldaan. Toch ligt in het (speciaal) onderwijs vaak de nadruk op cognitieve ontwikkeling. Wat is de invloed van emotionele ontwikkeling op de cognitieve ontwikkeling?

Agressief gedrag komt vaak voor bij mensen met een verstandelijke beperking. Het kan een bedreiging vormen voor het levensgeluk van de persoon zelf en zijn omgeving. Het is dus belangrijk om deze problematiek adequaat te behandelen. Agressie is geen psychiatrische stoornis, maar het resultaat van onderliggende oorzaken. Hoe kunnen deze oorzaken worden verklaard en begrepen zodat een effectieve behandeling mogelijk wordt?

De laatste jaren is er in de gehandicaptenzorg steeds meer aandacht gekomen voor emotionele ontwikkeling bij mensen met een verstandelijke beperking. Dit is op zich een verbetering ten opzichte van een aantal decennia geleden. Toen was er meestal alleen aandacht voor het IQ en praktische vaardigheden. Bianca Vugts is van mening dat een aantal professionals en zorginstellingen zijn doorgeschoten in hun aandacht voor emotionele ontwikkeling.

Het ontwikkelingsdynamisch model van Anton Došen wordt in Nederland en België veel gebruikt. Veel professionals hebben namelijk de ervaring dat het model hen in staat stelt cliënten beter te begrijpen en daardoor beter te ondersteunen en zo nodig behandelen. Voor het realiseren van de gewenste ondersteuning en behandeling is de vraag interessant of je met bestaande methoden, die niet specifiek voor emotionele ontwikkeling zijn ontworpen, toch de emotionele ontwikkeling van cliënten met een verstandelijke beperking zou kunnen ondersteunen of behandelen. Volgens Ad van den Broek kan dat.

In december 2016 kwam het boek “Emotionele ontwikkeling in verbinding” uit. Dit boek is bedoeld voor begeleiders van bijzonder uitdagende cliënten. Deze doelgroep kan een behoorlijke wissel trekken op begeleiders waardoor zij zich niet meer goed kunnen afstemmen op hun cliënten. Het is dus belangrijk dat niet alleen cliënten maar ook begeleiders worden ondersteund in hun noden. De auteurs van het boek koppelen het model voor emotionele ontwikkeling van Anton Došen aan de principes van emotionele beschikbaarheid en mentaliseren.

In de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking wordt steeds vaker aandacht besteed aan emotionele ontwikkeling. Bij een groot aantal cliënten wordt het emotioneel ontwikkelingsniveau ingeschat door middel van bijvoorbeeld de SEO-R². Toch klinkt er ook kritiek op het denken in emotionele ontwikkelingsniveaus, die varieert van “niet meer gebruiken” tot “Kijk uit met het gebruik van ontwikkelingleeftijden”. Wat heeft de professional in de praktijk aan deze kritische opmerkingen?