Pijn herkennen kan ingewikkeld zijn wanneer iemand niet of moeilijk kan vertellen waar het pijn doet of hoe de pijn voelt. Veranderingen in gedrag kunnen een signaal zijn, maar pijn kan zich bij mensen met een verstandelijke beperking op verschillende manieren uiten.

De richtlijn Pijn bij mensen met een verstandelijke beperking biedt zorgverleners handvatten voor het signaleren, diagnosticeren, behandelen en evalueren van pijn bij volwassenen met een verstandelijke beperking. De richtlijn is ontwikkeld vanuit een interdisciplinair perspectief en besteedt aandacht aan zowel (sub)acute als chronische pijn.

Van signaleren tot behandelen

De richtlijn beschrijft vijf onderwerpen: methodisch werken, signaleren, (sub)acute pijn, chronische pijn en de organisatie van zorg.

Bij het signaleren staat onder andere het herkennen van verbale en non-verbale uitingen van pijn centraal. Ook is er aandacht voor het niet-pluisgevoel van zorgverleners en naasten en voor het vastleggen van individuele pijnuitingen in een pijnsignaleringsplan.

Voor (sub)acute en chronische pijn beschrijft de richtlijn hoe diagnostiek, behandeling en evaluatie kunnen worden aangepakt. Daarbij komen verschillende perspectieven en disciplines samen. Bij chronische pijn is er onder meer aandacht voor biopsychosociale factoren, functioneren en kwaliteit van leven.

Hulpmiddelen voor de praktijk

Bij de richtlijn horen verschillende hulpmiddelen die professionals bij de zorg rond pijn kunnen gebruiken. Er zijn onder andere stroomschema's voor methodisch werken, een overzichtskaart voor begeleiders, informatie over uitingen van pijn, pictogrammen voor zelfrapportage en een format voor een pijnsignaleringsplan.

De richtlijn gaat daarnaast in op samenwerking en verantwoordelijkheden binnen organisaties, het vastleggen en overdragen van informatie en de kennis en vaardigheden die nodig zijn voor de zorg rond pijn.