Bij mensen met een verstandelijke beperking staat de gehechtheidsontwikkeling vaak onder druk. Mensen met een broze hechting zijn minder goed in staat een ondersteuningsrelatie constructief te gebruiken, terwijl zij deze ondersteuning juist hard nodig hebben. Ze blijven over het algemeen moeite houden met stress- en emotieregulatie. Soms zijn mensen met een kwetsbare gehechtheid redelijk in balans. Echter in periodes waarin ze uit evenwicht dreigen te raken, is extra ondersteuning noodzakelijk.

Net als bij mensen zonder beperkingen is de seksuele ontwikkeling onlosmakelijk verbonden met de emotionele ontwikkeling. In de huidige benadering van seksualiteit en seksuele ontwikkeling wordt voornamelijk aandacht besteed aan biopsychosociale aspecten. Echter kennis over emotionele ontwikkeling kan handvatten bieden voor de bejegening, begeleiding en behandeling van een persoon met een verstandelijke beperking als het gaat om seksualiteit.

De manier waarop de professional aanwezig is in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, is zeker zo belangrijk als de methoden of interventies die worden toegepast. Bianca Vugts is bekend van de boeken “werken met ontwikkelingsleeftijden” en “werken met ervaringsordening”. Enkele weken geleden verscheen haar boek “werken met jezelf”. In dit boek staan een aantal handvatten beschreven die zorgprofessionals kunnen helpen het contact met hun cliënt te verbeteren door zichzelf bewust in te brengen. FORTIOR maakte een korte samenvatting van het boek.

Vaktherapie (zoals speltherapie, psychomotore therapie, dramatherapie, vaktherapie beeldend) maakt gebruik van ervaringsgerichte interventies. Vanwege het non-verbale karakter is dit type interventies is zeer geschikt voor mensen met een verstandelijke beperking. Ook komt uit onderzoek naar voren dat non-verbale interventies effect hebben op het verlagen van lichamelijke spanningen of het reguleren van affect en emoties. Een interessante vraag is vervolgens hoe het komt, dat die interventies een positief effect hebben: wat is het werkingsmechanisme, welke zijn de werkzame factoren?

Veel professionals in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking krijgen te maken met ernstig probleemgedrag en complexe problematiek. In de praktijk is gebleken dat aansluiten op emotionele ontwikkeling helpt om probleemgedrag te verminderen. Voor het aansluiten op de basale emotionele behoeften van een cliënt is geen vast recept te geven. Het zoeken naar een passende begeleidingsstijl is een proces. Dit kan een team niet alleen. Een groep Vlaamse onderzoekers, verbonden aan de Hogeschool Gent, ontwikkelde een praktijkgerichte ondersteuningsmethodiek voor teams.

Een psychotische stoornis is een ernstige stoornis. Bij mensen met een verstandelijke beperking komt deze stoornis relatief vaker voor. Door de atypische symptomen bij vooral mensen met een ernstige verstandelijke beperking, is het lastig een psychotische stoornis te herkennen. Anton Došen heeft een ontwikkelingsdynamische visie op het diagnosticeren en behandelen van psychiatrische stoornissen. In deze blog lees je hoe het ontwikkelingsdynamisch model kan worden toegepast op de diagnose en behandeling van psychoses bij mensen met een verstandelijke beperking.

Oplossingsgericht werken heeft inmiddels zijn weg gevonden in de ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking. Deze manier van werken sluit namelijk goed aan bij ontwikkelingen in de zorg.  Oplossingsgericht werken draagt bij aan “zelfbeschikking” en dat is een belangrijke factor in de kwaliteit van bestaan. Enkele jaren geleden verscheen in België een praktijkboek oplossingsgericht werken & visualisaties bij mensen met een verstandelijke beperking.  De blog bevat een korte samenvatting van het boek.

Voor afstemming en contact zijn volgens Bianca Vugts geen protocollen te maken. Het is een dynamisch, actief en creatief proces. Geen mens is hetzelfde. Daarnaast kan onze beleving van moment tot moment verschillen. De theorie van de ervaringsordening is een manier waarop je naar mensen en hun gedrag kunt kijken. Deze manier van kijken kan professionals in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking helpen om mee te bewegen met de diversiteit aan belevingen die een cliënt kan hebben.

Het aansluiten op de emotionele ontwikkeling van cliënten met een verstandelijke beperking is heel belangrijk. De meeste gedragsdeskundigen en begeleiders weten dat wel. Maar wat is een goede begeleidingsstijl? En hoe kun je teams leren om hun begeleidingsstijl af te stemmen? De MATCH-training is hierbij een  toegankelijk hulpmiddel. In deze blog wordt besproken hoe mensen leren en hoe de MATCH-training werkt.

In het dagelijks leven krijgen mensen heel wat zintuiglijke informatie (prikkels) te verwerken. Deze informatie komt via onze zintuigen samen in het zenuwstelsel en wordt zo verwerkt dat iemand adequaat kan reageren op zijn omgeving. Mensen met autisme of een verstandelijke beperking hebben vaak problemen in hun prikkelverwerking (sensorische informatieverwerking). Dit zorgt ervoor dat ze soms vreemd of anders reageren op hun omgeving. Daarnaast heeft prikkelverwerking gevolgen voor hun alertheid.