Tweedaagse training waarin je leert groepsdynamiek en groepsklimaat systematisch te begrijpen, te analyseren en te beïnvloeden, zodat je als professional actief bijdraagt aan een veilige, ontwikkelingsgerichte woon- of dagbestedingsgroep.
Datum:
Docent:
Accreditatie:
Type:
Tijdsduur:
Investering:
615,00
InschrijvenMensen met een (lichte) verstandelijke beperking wonen of werken vaak in groepsverband. Het groepsklimaat is daarom een bepalende factor in hun dagelijks leven. Een positief klimaat vergroot het gevoel van veiligheid, bevordert het welzijn en biedt cliënten meer ruimte om zich te ontwikkelen.
Tijdens deze tweedaagse training onderzoeken we onder andere:
Groepsklimaat en groepsdynamiek zijn complexe thema’s waarin talloze factoren een rol spelen — sommige goed beïnvloedbaar, andere minder. Deze factoren werken bovendien voortdurend op elkaar in. Het uitgangspunt is steeds dat het groepsklimaat aansluit bij de behoeften van zowel individuele cliënten als de groep als geheel.
Om een positief groepsklimaat te bevorderen, werken we vanuit een systematische aanpak: analyseren, plannen, uitvoeren en evalueren. We onderzoeken vragen als: Wat gebeurt er daadwerkelijk in de groep? Komt dit overeen met wat je verwachtte? Zijn er onverwachte effecten of verschuivingen? Door methodisch te werken kun je preventief sturen en beschik je over een breed palet aan interventiemogelijkheden. Wachten tot er ‘gedoe’ ontstaat maakt bijsturen lastiger — maar zelfs dan werkt een gestructureerde aanpak beter dan losse, ad-hoc interventies.
In de praktijk kijken we vaak met een individuele bril: we zien de groep als 1 + 1 + 1. In deze training zetten we bewust de groepsbril op. Dat betekent dat je anders gaat kijken, andere signalen opmerkt en andere interventies kiest.
Je leert hoe je:
Na deze tweedaagse beschik je over een stevig fundament om doelgericht en met vertrouwen te werken aan een positief groepsklimaat.
Wat verstaan we onder groepsdynamiek?
Het begrip groepsdynamiek kun je op verschillende manieren benaderen:
Deze tweedaagse cursus helpt deelnemers om beide perspectieven te begrijpen én ermee te werken.
Tijdens de eerste dag richten we ons op de basisvoorwaarden voor een gezond en veilig groepsklimaat. De volgende thema’s komen aan bod:
Leerdoelen dag 1
Na afloop van deze bijeenkomst kan de deelnemer:
Gebruikte theorie
Op de tweede dag verdiepen we ons in de interacties die groepsprocessen vormgeven. De volgende thema’s komen aan bod:
Leerdoelen dag 2
Na afloop van deze bijeenkomst kan de deelnemer:
Om deze cursus goed te kunnen volgen, is zowel voorbereiding als een tussentijdse opdracht noodzakelijk. De totale studiebelasting bedraagt 19,5 uur, bestaande uit:
Hieronder lees je wat er van je wordt verwacht.
Benodigde literatuur
Mandemaker, A. (2019). Groepsdynamiek in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Methodisch werken aan een positief groepsklimaat. Amsterdam: Uitgeverij SWP.
Voorbereiding (totaal 4 uur)
Het is helpend om gedurende de hele training één casus in gedachten te houden voor het toepassen van theorie en opdrachten.
Tussentijdse opdracht (3,5 uur)
Aanbevolen literatuur:
De inhoud van deze studiedag heeft betrekking op cliënten met een lichte tot matige verstandelijke beperking in een woongroep, dagbestedingsgroep, klas of een ander soort groep.
De training is bedoeld voor gedragsdeskundigen en teamleiders die werken met jongeren en volwassenen met een (lichte) verstandelijke beperking in onder andere de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, speciaal onderwijs, de (jeugd) GGZ, de forensische zorg of een andere setting.
Deze training heeft ten minste een post WO niveau
Voor deze tweedaagse cursus zal accreditatie worden aangevraagd bij accreditatiebureau NIP K&J / NVO OG. Indien toegekend, wordt de accreditatie overgenomen door het SKJ.
Andere accreditaties in overleg
Heb je accreditatie nodig van een andere beroepsgroep? Neem dan contact op via inschrijvingen@fortior.info. FORTIOR laat je vervolgens expliciet weten of deze accreditatie wel of niet zal worden aangevraagd.
Certificaat & presentieregistratie
Aan het eind van de studiedag ontvang je een certificaat van deelname, waarop eventuele accreditaties en bijbehorende ID-nummers vermeld staan.
Let op: hiervoor is het belangrijk dat FORTIOR over jouw juiste registratienummer beschikt. Als dit nummer ontbreekt, kan de presentie niet worden ingevoerd.
Sinds 2007 werkt Lisette als orthopedagoog in de GGZ en de gehandicaptenzorg. Sinds 2023 doet zij dit als orthopedagoog-generalist. Ze heeft ruime ervaring met zowel mediërende als direct cliëntgerichte ondersteuning, en met het begeleiden van groepen en teams in hun samenwerking. Daarnaast werkte Lisette als docent aan de Christelijke Hogeschool Ede binnen de minor Brein & Manipulatie.
Ervaren, empathisch en analytisch: deze woorden typeren Lisette het best. Ze werkt graag met mensen en hun systemen — puzzelen, doorvragen, de tijd nemen en vooral samen optrekken.
Lisette begeleidt veel (multidisciplinaire) teams en groepen samenwonende cliënten. De kennis en ervaring die zij in de praktijk heeft opgebouwd, gecombineerd met de expertise van co‑trainer Aswintha Mandemaker, nodigen je uit om verder te kijken dan wat je ziet en nieuwe perspectieven op groepsdynamiek te verkennen. In deze training deelt zij praktijkvoorbeelden, denkkaders en concrete handvatten die je direct kunt toepassen in je eigen werk.
Bekijk de docent
Aswintha Ford-Mandemaker heeft een sociaalpedagogische achtergrond en is auteur van het boek ‘Groepsdynamiek in de verstandelijk gehandicaptenzorg’. Aswintha werkt ruim 25 jaar binnen de gehandicaptenzorg. Ze werkte 11 jaar als groepsbegeleider, persoonlijk begeleider en ambulant (gezins-)begeleider; op dagbesteding, woongroepen en in gezinnen. Daarna werkte ze als (team)coach en trainer om begeleiders en teams vakinhoudelijk en persoonlijk toe te rusten voor hun werk in de gehandicaptenzorg. De afgelopen jaren houdt zij zich naast het trainen ook bezig met zorgethiek en vanuit HR met leren& ontwikkelen. Daarnaast traint en adviseert ze als ZZP-er teams in het hele land in het begeleiden van groepsdynamiek in woon- en dagbestedingsgroepen.
Bekijk de docent
| Ochtend | |
| 09:30 | Kennismaking en inventariseren leerwensen |
| 09:50 | Introductie groepsdynamiek en groepsbril a.d.h.v. een voorbeeldcasus |
| 10:15 | Kijken naar de groep als systeem |
| 11:00 | Koffiepauze |
| 11:15 | Uitleg fundamenten |
| 11:45 | Eigen casuïstiek uitwerken m.b.t. fundamenten |
| 12:30 | Lunchpauze |
| Middag | |
| 13:15 | Wij-gevoel (cohesie) en autonomie Duidelijkheid en emotieregulatie in de groep Ritmes, rituelen en tradities |
| 14:15 | Koffiepauze |
| 15:00 | Taken en activiteiten Aanvullen van stap 1 (analyse) in de methodische cirkel en ideeën voor stap 2 (plan) |
| 16:00 | Ruimte voor vragen Bespreken tussentijdse verwerkingsopdracht |
| 16:30 | Afronding |
| Ochtend | |
| 09:30 | terugblik op de vorige bijeenkomst Bespreken verwerkingsopdracht |
| 10:00 | Circulaire interactie en de invloed hiervan op groepsdynamiek. Interactiecirkels inzetten om interactie tussen cliënt en groep of begeleiders en groep inzichtelijk te maken |
| 11:00 | Koffiepauze |
| 11:15 | Voorbereidingsopdrachten bespreken Circulaire reflecties Ineffectieve actie-reactiepatronen: begeleiden i.p.v. beheersen Interventiemogelijkheden |
| 12:30 | Lunchpauze |
| Middag | |
| 13:15 | Groepsrollen uitleg a.d.h.v. voorbeelden Analyseren van de groepsrollen checklist op client, groep en teamniveau Interventies m.b.t. groepsrollen |
| 14:45 | koffiepauze |
| 15:00 | Bespreken van de eigen groepsrollen checklist Aanvullen van stap 1 (analyse) in de methodische cirkel en ideeën voor stap 2 (plan) |
| 16:00 | Ruimte voor vragen |
| 16:30 | Einde en invullen evaluatie |
Verplichte literatuur
Mandemaker, A. (2019) Groepsdynamiek in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Methodisch werken aan een positief groepsklimaat. Amsterdam: Uitgeverij SWP
Aanbevolen literatuur:
Willemse, J. (2025) Anders kijken. Theorie en praktijk van de systeembenadering. Utrecht: BSL Media & Learning
de GCI-R, vragenlijst over het leefklimaat in residentiele jeugdinstellingen: https://www.hsleiden.nl/sites/default/files/2024-03/handleiding-vragenlijst-vanaf-12-jaar.pdf
'Als je het groepsklimaat kunt verbeteren, heeft iedere bewoner daar baat bij. En het is nog leuk ook om er mee bezig te zijn.
Ik heb veel nieuwe inzichten opgedaan en eenvoudige groepsinterventies geleerd. Ik heb het team hiermee enthousiast kunnen maken om actief met het groepsklimaat aan de slag te gaan.
