Begrijpelijk communiceren met mensen met een verstandelijke beperking

Het afstemmen van communicatie op het niveau van je cliënt

Voor mensen met autisme en een (ernstig) verstandelijke beperking zijn voorspelbaarheid en duidelijkheid essentieel. In de praktijk grijpen we vaak naar ondersteunende communicatiemiddelen zoals pictogrammen, foto’s of voorwerpen. Maar bij mensen met een ernstig tot diep verstandelijke beperking zien we regelmatig dat deze middelen op een te hoog abstractieniveau worden ingezet.

Soms gebruiken we afbeeldingen of voorwerpen op een representatief niveau, terwijl iemand eigenlijk alleen op presentatief of zelfs sensatieniveau begrijpt. Het gevolg: niet meer duidelijkheid, maar juist verwarring of overprikkeling. Ook kan te veel voorspelbaarheid leiden tot rigiditeit of onbedoelde stress.

Dit neem je mee naar de werkvloer

• Hoe je op presentatief niveau communiceert, en wat het betekent om voorwerpen op een specifieke, betekenisvolle manier in te zetten.
• Hoe communicatie op sensatieniveau werkt, en waarom routines daar een grotere rol spelen — zonder dat we vervallen in starre patronen.
• Waarom details cruciaal zijn bij het aanbieden van concrete en visuele communicatie.
• Hoe teams samenhang en coherentie creëren, zodat iedereen dezelfde communicatieregels hanteert.

Na deze training weet je precies hoe je communicatie afstemt op het niveau van de cliënt, hoe je verwarring voorkomt en hoe je met je team een coherent communicatiesysteem ontwikkelt. Je leert werken met de inzichten uit ComVoor en vertaalt die naar duidelijke, concrete communicatie in de dagelijkse praktijk.

Inhoud

Steven Degrieck besteedt aandacht aan de moeilijkheden die deze mensen ervaren bij het begrijpen van verbale communicatie. Hij bespreekt vervolgens hoe je je boodschap zo kunt overbrengen, dat die begrepen wordt. Hoe zet je dagschema’s, stappenplannen en visuele reminders juist in? Hierbij wordt er rekening gehouden met de mogelijkheden, maar ook de beperkingen, die er zijn op elk begripsniveau.

Leerdoelen:

• Weten waarom we toch nog zo vaak het taalbegrijpen overschatten;
• Wat de criteria voor heldere communicatie zijn;
• Wat de begripsniveaus (sensatie, presentatie, representatie) precies betekenen;
• Wat de mogelijkheden en beperkingen voor communicatie op presentatieniveau zijn;
• Wat de mogelijkheden en beperkingen voor communicatie op sensatieniveau zijn;
• Het kunnen vermijden van de meest voorkomende valkuilen bij het inzetten van visuele communicatie;
• Het brengen van meer coherentie op vlak van communicatie in je team.

Studiebelasting

De studiedag is goed te volgen zonder voorbereiding. Indien gewenst kan de aanbevolen literatuur worden doorgelezen.

De studiebelasting bestaat uit het aantal contacturen. Deze studiedag heeft zes contacturen.

Cliëntgroep

De inhoud van de studiedag heeft betrekking op kinderen en volwassen met lichte, matige of ernstige verstandelijke beperking en/of autisme, .

Doelgroep

De training is bedoeld (en geschikt) voor eenieder die zorgt voor mensen met een verstandelijke beperking en/of ASS binnen instellingen voor mensen met een verstandelijke beperking, in het (speciaal) onderwijs, de GGZ, de jeugdzorg of in een eigen praktijk: cliëntbegeleiders, orthopedagogen, psychologen, therapeuten, vaktherapeuten, leerkrachten, interne begeleiders,  verpleegkundigen, teamleiders, …

Accreditatie

Accreditatie wordt aangevraagd bij:

• Accreditatiebureau NIP K&J /NVO OG
• De accreditatie van het NIP K&J/NVO OG is ook geldig voor SKJ.

Overige accreditaties in overleg
Heb je een andere accreditatie nodig dan hierboven staat vermeld? Stuur dan een bericht naar inschrijvingen@fortior.info met de vraag of de gewenste accreditatie kan worden aangevraagd. FORTIOR zal je dan expliciet laten weten of de accreditatie wel of niet zal worden aangevraagd.

Certificaat en invoeren presentie

FORTIOR reikt aan het eind van de dag certificaten uit. Op het certificaat staan de accreditaties en hun ID-nummers vermeld.

Voor sommige registers van beroepsverenigingen, zoals bij NIP K&J / NVO OG, kwaliteitsregister Paramedici, KNGF, Register Vaktherapie en Registerplein, voert FORTIOR de presentie in. Hiervoor hebben wij het nummer nodig waarmee je in het register bent ingeschreven.

Als FORTIOR geen nummer van je heeft, dan kan de presentie niet worden ingevoerd. Zorg er dus voor dat je correcte nummer bekend is bij FORTIOR!

Literatuur

Steven Degrieck (2016). Autisme en tijdsbesef. Ttijd verhelderen met het 10-stappenplan. Leuven/Amsterdam: LannooCampus

Locatie

De studiedag wordt in Utrecht gehouden. De exacte locatie wordt later bekend.