In elke ontmoeting tussen jou en de ander spelen verschillen een rol. Het gevoel erbij te horen heeft een positief effect op het emotionele functioneren. Tijdens deze bijeenkomst ontdek je hoe jij kunt bijdragen aan echte verbinding, erkenning en emotionele veiligheid. We staan stil bij de relatie tussen diversiteit, inclusie en emotionele ontwikkeling.
Datum:
Docent:
Aliye Altintas-Çelik , Wilma Mathurin, Kieun Bae, Alma Brand, Maurice Luijk, Martine van Veen, Sandra Zaal, Inge Mestdagh
De deskundigheidsbevordering van FORTIOR is vrijgesteld van BTW.
inclusief koffie, thee, hapjes & drankjes
Diversiteit en inclusie als fundament voor emotionele ontwikkeling
In elke ontmoeting tussen jou en de ander spelen verschillen een rol. Voor mensen die niet binnen de 'heersende norm' vallen, kunnen gevoelens van buitensluiting, aanpassing of niet gezien worden een grote impact hebben op hun emotioneel functioneren. Veel professionals herkennen die momenten waarop iemand zich terugtrekt, dichtklapt of juist boos wordt, signalen dat er meer speelt dan wat van de buitenkant zichtbaar is. Juist dan kun jij het verschil maken door te begrijpen wat deze ervaringen met iemand doen.
Diversiteit gaat over de veelheid aan identiteitsaspecten die ieder mens meebrengt, zoals taal, achtergrond, geloof, seksualiteit, leeftijd of levensfase. Maar écht inclusief werken vraagt meer dan kennis van verschillen. Het vraagt inzicht in de emotionele gevolgen van uitsluiting én het vermogen om aan te sluiten bij de emotionele ontwikkelingsfase waarin iemand zich bevindt.
Onder alle verschillen liggen dezelfde emotionele basisbehoeften: veiligheid, erkenning, verbondenheid, autonomie en regulatie. Wanneer je deze behoeften herkent, kun je veel effectiever afstemmen. Dat maakt jouw contact veiliger, warmer en betekenisvoller.
Tijdens deze middag ontdek je hoe je signalen van onzekerheid, spanning of terugtrekking beter herkent en hoe je daarop kunt reageren op een manier die écht aansluit. Je leert hoe jij als professional kunt bijdragen aan emotionele veiligheid en inclusie, niet door verschillen te negeren, maar door ze te begrijpen en er passend op te reageren. Dat geeft jou meer rust, grip en vertrouwen in je handelen.
Voor wie?
Deze bijeenkomst is bedoeld voor een brede groep zorgprofessionals en anderen die betrokken zijn bij mensen met diverse achtergronden, waarbij emotionele ontwikkeling een belangrijke rol speelt in contact, ondersteuning en zorg. Dit kan zijn in het onderwijs, de GGZ, ouderenzorg, forensische zorg of gehandicaptenzorg.
Programma
Het programma bestaat uit een plenair gedeelte met twee lezingen, gevolgd door twee rondes met interactieve workshops. In iedere ronde kun je één workshop kiezen. Meer informatie over de inhoud van de lezingen en workshops vind je onder de tab 'inhoud'
Wat neem je mee naar de werkvloer?
Inzicht in hoe inclusiviteit, diversiteit en emotionele ontwikkeling elkaar beïnvloeden.
Verdieping in emotionele draagkracht, afstemming en regulatie in het contact met cliënten.
Praktische handvatten om divers-sensitief en emotioneel passend te handelen in dagelijkse situaties.
Ervaringen, kennis en oefeningen uit de workshops
Bij LNEO Ontmoet wordt emotionele ontwikkeling altijd verbonden aan een actueel thema, met als doel verdieping en verbinding te creëren. Deze middag biedt inspiratie én praktische inzichten om bij te dragen aan inclusieve zorg die recht doet aan het emotionele welzijn en de kwaliteit van leven van mensen in elke fase van hun ontwikkeling.
De bijeenkomst bestaat uit 2 plenaire lezingen en 3 workshops waaruit de deelnemers er twee mogen kiezen.
Plenaire lezingen
Een wereld van verschil - Aliye Altintas-Çelik
Hoe worden we gevormd door de verschillende werelden om ons heen? Wat is onze bias als hulpverlener? Welke invloed heeft de organisatiecultuur op medewerkers? De plenaire aftrap van deze middag wordt verzorgd door Aliye. Met een persoonlijk verhaal, inspiratie, feiten en stellingen schuwt zij het ongemak niet.
Hoe basisbehoeften elkaar ontmoeten - Wilma Mathurin
In deze lezing staat de vraag centraal hoe universele basisbehoeften zich verhouden tot diversiteit en culturele verscheidenheid. Vanuit een ontwikkelingsgericht perspectief wordt inzicht geboden in hoe deze basisbehoeften zichtbaar worden binnen verschillende fasen van emotionele ontwikkeling. De lezing maakt expliciet de koppeling met het ontwikkelingsdynamisch model van Anton Došen. Tegelijkertijd wordt verkend hoe cultuur en context invloed hebben op de manier waarop deze behoeften tot uiting komen en begrepen worden. Er wordt stilgestaan bij de wisselwerking tussen emotionele ontwikkeling en culturele achtergrond. Verschillen in normen, waarden en ervaringen kleuren hoe mensen veiligheid ervaren, hoe zij verbondenheid zoeken of autonomie vormgeven. Dit vraagt van professionals om verder te kijken dan zichtbare verschillen en om gedrag te begrijpen vanuit onderliggende emotionele behoeften. De lezing biedt een verdiepend kader om diversiteit niet alleen te benaderen als een sociaal-cultureel thema, maar ook als een emotioneel en ontwikkelingsdynamisch proces. Door aan te sluiten bij basisbehoeften ontstaat een manier van werken die zowel ontwikkelingssensitief als cultuursensitief is.
Deelnemers krijgen inzicht in:
De relatie tussen basisbehoeften en fasen van emotionele ontwikkeling
De invloed van cultuur en diversiteit op het uiten en ervaren van deze behoeften
Het belang van afstemming op emotionele behoeften in het contact met de ander
Hoe aansluiten bij basisbehoeften bijdraagt aan inclusieve en passende zorg
Beschrijving workshops
Cultuur bezien vanuit verschillende dimensies - Alma Brand & Inge Mestdagh
In deze workshop staat het verkennen van cultuur centraal vanuit meerdere perspectieven. Cultuur wordt daarbij niet benaderd als één vaststaand gegeven, maar als een dynamisch geheel van betekenissen, waarden, ervaringen en contexten die invloed hebben op hoe mensen zichzelf en de wereld om hen heen begrijpen.
Binnen de workshop wordt gewerkt met de Cultural Formulation Interview (CFI), een gestructureerd interviewinstrument uit de DSM-5 dat professionals helpt om de culturele achtergrond van een cliënt systematisch en verdiepend in kaart te brengen. De CFI richt zich onder andere op hoe iemand zijn of haar klachten begrijpt, welke betekenis deze krijgen binnen de eigen culturele context, welke stressoren en steunbronnen een rol spelen en wat dit betekent voor hulp en behandeling. Het biedt daarmee een concreet kader om cultuur sensitief en persoonsgericht te werken.
Er wordt expliciet een koppeling gemaakt met emotionele ontwikkeling, onder andere vanuit het ontwikkelingsdynamisch model van Anton Došen. Besproken wordt hoe culturele factoren invloed hebben op de uiting van emoties, behoeften en gedrag binnen verschillende fasen van emotionele ontwikkeling. Tegelijkertijd wordt zichtbaar hoe het begrijpen van deze ontwikkelingsfase helpt om de antwoorden uit de CFI beter te duiden.
De workshop is praktisch van aard. Deelnemers gaan actief aan de slag met (onderdelen van) de CFI, oefenen met vraagstelling en reflecteren op eigen referentiekaders. Er is ruimte om casuïstiek in te brengen en om te ervaren hoe het werken met de CFI kan bijdragen aan meer afstemming, begrip en aansluiting in het contact met cliënten.
Deelnemers leren:
Wat de CFI is en hoe dit instrument gebruikt kan worden in de praktijk
Hoe cultuur vanuit verschillende dimensies verkend kan worden
Hoe de CFI gekoppeld kan worden aan emotionele ontwikkeling
Hoe deze inzichten bijdragen aan cultuursensitief en ontwikkelingsgericht handelen
De workshop biedt daarmee concrete handvatten om cultuur te integreren in diagnostiek, behandeling en begeleiding.
De duivel in de kamer: een case study - Kieun Bae en Martine van Veen
In deze workshop staat een complexe casus centraal waarin datgene wat vaak impliciet aanwezig is, expliciet wordt gemaakt: de “duivel in de kamer”. Het gaat om thema’s die voelbaar zijn, maar moeilijk benoemd worden, zoals schaamte, loyaliteit, culturele spanningen en onuitgesproken verwachtingen.
Vanuit transculturele (systeem)therapie wordt gewerkt met genogrammen en levenslijnen om zicht te krijgen op intergenerationele patronen, migratiegeschiedenis en betekenisverlening. Deze worden expliciet gekoppeld aan emotionele ontwikkeling, waarbij wordt verkend hoe ervaringen en context invloed hebben op basisbehoeften, emotieregulatie en relationeel functioneren.
De workshop is praktisch van aard. Deelnemers oefenen met het opstellen en interpreteren van genogrammen en levenslijnen en reflecteren op eigen referentiekaders en professionele houding.
Deelnemers krijgen inzicht in:
Het gebruik van genogrammen en levenslijnen binnen transculturele (systeem)therapie
De relatie tussen intergenerationele patronen en emotionele ontwikkeling
Het herkennen en bespreekbaar maken van impliciete thema’s
De invloed van cultuur en context op behoeften, emoties en gedrag
De workshop biedt daarmee een praktisch en verdiepend kader om complexe casuïstiek systemisch en cultuursensitief te begrijpen.
Met de kaarten op tafel - Sandra Zaal & Maurice Luijk
In dialoog over kunnen & aankunnen ruimte maken voor de ander.
We gaan aan de slag! Ontwikkelingsdynamisch, oplossingsgericht met een dosis positieve psychologie. Met welke bril kijk jij naar jouw omgeving en de ander? Onze referentiekaders zijn regelmatig beperkend of we vullen te veel in voor de ander. Hoe beïnvloedt dit jouw beeldvorming van de ander? Hoe voer jij een open gesprek? Ontdek kansen, uitnodigingen, creatieve ontdekkingen, plezier en wederzijdse waardering met een ‘upgrade’ van jouw referentiekader. Helemaal open staan voor de ander zonder de ander te willen overtuigen. Op speelse wijze aan de slag met een aantal praktische tools. Doe je mee?
Deelnemers krijgen inzicht adhv een spel over herkadering van eigen overtuigingen.
Verder worden zij geïnspireerd en op ideeën gebracht door de inhoud van een diversiteitskoffer waar we mee aan de slag gaan.
Leerdoelen
Na afloop van deze middag:
Je kunt signalen van emotionele onveiligheid herkennen (zoals terugtrekking, spanning of aanpassen) en benoemen welke onderliggende basisbehoefte — zoals erkenning, veiligheid of verbondenheid — mogelijk een rol speelt.
Je kunt in een praktijksituatie bewust aansluiten op de emotionele behoefte van de ander door een passende interventie toe te passen (zoals erkenning geven, vertragen in het gesprek of ruimte bieden voor autonomie) die bijdraagt aan emotionele veiligheid en inclusie.
Studiebelasting en voorbereiding
De bijeenkomst is te volgen zonder voorbereiding of voorkennis.
De studiebelasting bestaat uit het aantal contact uren. In dit geval zijn het 4 contact uren.
Doelgroep
Deze bijeenkomst is bedoeld voor zorgprofessionals en anderen die betrokken zijn bij mensen met diverse achtergronden, waarbij emotionele ontwikkeling een belangrijke rol speelt in contact, ondersteuning en zorg.
Accreditatie
Voor deze studiemiddag wordt accreditatie aangevraagd bij het NIP K&J / NVO OG. Indien toegekend wordt deze accreditatie overgenomen door het SKJ.
Iedere deelnemer ontvangt een certificaat als bewijs van deelname.
Kayrouz, R., Karin, E., Staples, L., Nielssen, O., Cross, S., Dear, B. F., & Titov, N. (2024). A quantitative systematic review to evaluate the favorability of the DSM-5 cultural formulation interview (CFI) on the acceptability, feasibility, and clinical utility for clinicians, patients, and relatives. Journal of Cross-Cultural Psychology, 55(8), 835-864.
Leal, B., & Hudson, M. (2025). The Psychometric Properties of Emotional Development Assessment tools in Intellectual Disabilities: A Systematic Review. Journal of intellectual disability research : JIDR, 69(10), 1061–1080. https://doi.org/10.1111/jir.70023
Mesker, M., Vonk, J., Derks, S. D. M., Andries, V., van Lier-Weir, A., & Sterkenburg, P. S. (2025). Scale of Emotional Development-Questionnaire: A Systematic Approach to Improving Performance. Journal of intellectual disability research : JIDR, 69(10), 1020–1031. https://doi.org/10.1111/jir.70019
Locatie
Stichting Sociaal Cultureel Centrum “De Twee Marken” Trompplein 5 3951 CR Maarn
De locatie is goed bereikbaar met de auto. Nabij de locatie is voldoende gratis parkeergelegenheid.
De locatie is ook goed bereikbaar met het OV. De locatie ligt op 5 minuten lopen van station Maarn
52.065442120374, 5.3762389
Het programma wordt later bekend gemaakt
Middag
Tijd
Activiteit
Inloop
Welkom door de dagvoorzitter
Actuele ontwikkelingen
door Jolanda Vonk en Sandra Zaal
Een wereld van verschil
door Aliye Altintas - Çelik
Hoe basisbehoeften elkaar ontmoeten
Door Wilma Mathurin
Koffiepauze
Workshopronde 1
1. De duivel in de kamer, case study - Kieun Bae & Martine Veen
2. Cultuur bezien vanuit verschillende dimensies - Alma Brand & Inge Mestdagh
3. Met de kaarten op tafel - Sandra Zaal & Maurice Luijk
Pauze en wisselen van Workshop
Workshopronde 2
1. De duivel in de kamer, case study - Kieun Bae & Martine Veen
2. Cultuur bezien vanuit verschillende dimensies - Alma Brand & Inge Mestdagh
3. Met de kaarten op tafel - Sandra Zaal & Maurice Luijk
Borrel en netwerken
Aliye Altintas-Çelik
Aliye is strategisch adviseur, senior trainer, onderzoeker, docent verbonden aan expertisebureau Diversity Included BV. Aliye heeft een achtergrond in sociaal-culturele wetenschappen aan de VU Amsterdam en een HR achtergrond aan de hogeschool van Amsterdam. Aliye heeft onderzoek gedaan naar inclusievraagstukken binnen de profit en de non profit sector. Zij heeft tevens werkervaring binnen de profit en non profit sector vanuit verschillende rollen. Deze combinatie past zij toe in trainingen, adviestrajecten op het gebied van cultuur-sensitiviteit, inclusief leiderschap en hoe onze identiteit in de relatie staat tot de superdiverse samenleving.
Wilma Mathurin
Wilma Mathurin is GZ-Psycholoog, Seksuoloog NVVS en NVO-orthopedagoog. Zij is werkzaam binnen de (S)GGZ en de verstandelijk gehandicaptenzorg en is momenteel in opleiding tot Psychotherapeut.
Aandachtsgebieden in haar werk zijn (L)VB, autisme, emotionele ontwikkeling, genderdiversiteit, cultuur, trauma, gehechtheid en vraagstukken rond de seksuele gezondheid. Wilma vindt het belangrijk dat mensen die zich in een kwetsbare positie bevinden de zorg krijgen die het beste aansluit bij hun zorgbehoefte. Ze streeft ernaar dat mensen excelleren op hun eigen niveau, waarbij rekening wordt gehouden met verschillen in mogelijkheden, motivatie en interesse.
Wilma is lid van NEED (Network of Europeans on Emotional Development) en van LNEO (Landelijk Netwerk Emotionele ontwikkeling). Daarnaast heeft ze in Vlaanderen een gecertificeerde opleiding over de SEO-R2 gevolgd.
Kieun Bae
Kieun Bae is arts en in opleiding tot seksuoloog NVVS. Zij is werkzaam binnen de specialistische geestelijke gezondheidszorg (SGGZ) en verbonden aan een praktijk voor transculturele therapie. In haar werk richt zij zich op seksuologie in samenhang met psychische gezondheid, met specifieke aandacht voor cultuursensitieve zorg. Kieun is geboren in Zuid-Korea en woont sinds haar vijftiende in Nederland. In haar jeugd heeft zij daarnaast enkele jaren in Oezbekistan en Kazachstan gewoond. Opgroeien in verschillende landen en culturen heeft bijgedragen aan haar sensitiviteit voor diverse perspectieven en betekenissystemen.
Alma Brand
Alma is postdoc-onderzoeker bij de Open Universiteit, kerndocent van het tweede jaar en scriptiebegeleider in het derde jaar bekkenfysiotherapie bij Habeo+. Alma heeft meegewerkt aan een onderzoek naar de effectiviteit van het gebruik van het Cultural Formulation Interview (CFI) binnen de GGZ en heeft in die context trainingen verzorgd voor behandelaren. Alma is in 2024 gepromoveerd en deed onderzoek naar kenmerkende bekkenbodem-, seksuele en psychologische factoren van vrouwen die in behandeling waren bij bekkenfysiotherapeuten. Zij heeft een aantekening Seksuologie NVVS en is sinds januari 2026 Consulent Seksuele Gezondheid.
Maurice Luijk
Maurice is coach met een praktijk aan huis. Daarnaast werkt Maurice als coach voor het ondersteuningsteam van zorginstelling Cordaan te Amsterdam. Cordaan biedt zorg aan in onder andere de ouderenzorg, psychiatrie en gehandicaptenzorg. Maurice ondersteunt teams met vragen hoe anders te leren kijken naar het (signaal)gedrag van hun deelnemers of bewoners. Maurice ontwikkelt trainingen en geeft deze zowel intern als extern aan teams en/of individuele zorgprofessionals. De training Emotionele Ontwikkeling en de vertaling naar de werkvloer is hier een voorbeeld van. Wat is het effect van jouw gedrag op de ander? Wat heb je nodig van jouw team of organisatie? Laten we aan de slag gaan en dit breed en meervoudig gaan onderzoeken.
Martine van Veen
Martine is criminoloog en orthopedagoog-generalist en werkt als coördinator bij het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE). In deze functie komt zij in aanraking met vastlopen zorgsituaties, waarin de dynamieken vaak gelaagd en complex zijn. Wat op het eerste gezicht vaak gezien wordt als probleemgedrag bij een cliënt blijkt bij nadere beschouwing vaak een betekenisvolle reactie op de context waarin iemand leeft Juist die wisselwerking maakt haar werk uitdagend en waardevol: het vraagt om vertraging, om écht kijken en luisteren en om het durven loslaten van oordelen, zodat samen gezocht kan worden naar nieuwe perspectieven. Zo wordt iedere ontmoeting een zoektocht naar betekenis, waarbij niet alleen het gedrag van de cliënt centraal staat, maar vooral de context die dag gedrag mede vormgeeft.
Sandra Zaal
Sandra Zaal is gz-psycholoog, orthopedagoog-generalist, supervisor en seksuoloog NVVS. Aandachtsgebieden in haar werk zijn de ontwikkelingsdynamische benadering, emotionele ontwikkeling, gehechtheid, seksuele ontwikkeling en seksuologische vraagstukken. Zij is vanaf de oprichting betrokken bij het Landelijk Netwerk Emotionele Ontwikkeling (LNEO) en als deelnemer vanuit de Nederlandse delegatie verbonden aan het Network of Europeans on Emotional Development (NEED). Binnen NEED wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan, publicaties geschreven en vindt doorontwikkeling van de inmiddels internationale Schaal Emotionele Ontwikkeling plaats. Samen met Margriet Boerhave heeft Sandra twee publicaties geschreven over emotionele ontwikkelingen gehechtheid.
Inge Mestdagh
Inge is docent op het gebied van emotionele ontwikkeling en de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling. Ze is in Vlaanderen sinds 2019 gecertificeerd als trainer emotionele ontwikkeling en geeft als zodanig scholingen voor het kennisnetwerk SAM vzw en de Academische Werkplaats SENS-EO.
Ze is klinisch orthopedagoog en leraar en sinds 2022 in Nederland werkzaam als gedragsdeskundige bij Koraal. Van 2007 tot 2023 heeft ze gewerkt als docent, zowel binnen een MBO- als een HBO-opleiding tot groepsleider in Vlaanderen waar ze het steeds het thema emotionele ontwikkeling in haar lessen integreerde. Ze volgende zelf diverse scholingen, waaronder bij Anton Došen zelf.
In haar werk vormt emotionele ontwikkeling steeds één van de kaders die helpen om gedrag van cliënten te begrijpen en handvatten te vinden voor het handelen van begeleiders en andere betrokkenen. Ze is goed in het vertalen van het kader naar het concrete werk en vindt daar ook haar passie in. Daarnaast zet ze in scholingen sterk in op het goed begrijpen van het bredere kader en op het er dynamisch mee omgaan.
Zij gingen je voor
★★★★★★
Fijne en heldere informatie(overdracht). Hoewel het niet volledig gericht is op onze doelgroep (gehandicaptenzorg) toch zeker verhelderend en toepasbaar.
★★★★★★
Ik heb veel nieuwe inzichten opgedaan en eenvoudige groepsinterventies geleerd. Ik heb het team hiermee enthousiast kunnen maken om actief met het groepsklimaat aan de slag te gaan.
★★★★★★
Het is altijd geweldig om de trainingen van FORTIOR te volgen. De inhoud is zo praktijk gericht, dat je de vertaalslag naar je werkvloer al maakt tijdens de training. Elke keer kom ik na een training vol uitvoerbare ideeën op mijn werk zodat wij kunnen blijven ontwikkelen.
Praktijkgerichte trainingen die jou en je cliënt verder brengen
FORTIOR organiseert trainingen die zijn toegesneden op het werkveld van
professionals die werken met mensen met een verstandelijke beperking in
bijvoorbeeld de gehandicaptenzorg, speciaal onderwijs of GGZ. De docenten
van FORTIOR hebben veel ervaring in zorg of speciaal onderwijs waardoor
ze de theorie prima kunnen vertalen naar de praktijk. Dit maakt dat de
deelnemers de geleerde vaardigheden en kennis vaak de volgende dag al
kunnen toepassen in hun werk. De trainingen vinden plaats in kleine
groepen (6 tot 25 deelnemers) waardoor er veel ruimte is voor vragen,
oefeningen en uitwisseling. Bijna alle trainingen van FORTIOR zijn
geaccrediteerd.
✔
meer dan 6000 professionals gingen je voor
✔
Praktijkgerichte trainingen
✔
Ruim 17 jaar ervaring
Blijf op de hoogte van nieuwe trainingen, ontwikkelingen en onze informatieve artikelen
