In een casus beschreven door Hilde Zevenbergen, werd Albert, een man met ernstige verstandelijke beperking en autisme, geholpen door begeleiders die zijn emotionele ontwikkelingsniveau respecteerden. Door nabijheid en kalmering tijdens zijn woedeaanvallen nam zijn probleemgedrag af en ontwikkelde hij zich emotioneel. Albert ging van de fase van primaire stressreacties naar hechting en ontdekte uiteindelijk de wereld om hem heen. De samenwerking tussen orthopedagoog en begeleiders was cruciaal voor deze vooruitgang.

Bij mensen met een verstandelijke beperking en autisme verloopt de emotionele ontwikkeling anders dan bij anderen. Anton Došen’s model benadrukt dat emotionele, cognitieve en sociale ontwikkeling synchroon moeten verlopen. Mensen met ASS vertonen vaak discrepanties in deze ontwikkelingsfasen. Het model en de SEO-R² schaal helpen bij het beter begrijpen en ondersteunen van hun emotionele behoeften, wat welzijn bevordert en probleemgedrag vermindert.

Wanneer een kind of bewoner in een klas of leefgroep niet meewerkt aan activiteiten, kan dat niet alleen aan motivatie liggen. Belangrijk is om te controleren of de communicatie en visuele hulpmiddelen goed begrepen worden, rekening houdend met hun ontwikkelingsniveau. Overweeg ook de hoeveelheid informatie en zorg voor consistentie binnen het team om effectiviteit te waarborgen.

Het boek "De draad tussen cliënt en begeleider" introduceerde Gerrit Vignero's model "de draad", dat emotionele ontwikkeling en verbinding tussen begeleiders en cliënten verheldert. Het intervisiespel "Ontwarde draad", ontwikkeld door Edda Janssens en Kartrijn Van Akker, helpt teams in zorg en onderwijs om dit model praktisch toe te passen en bevordert reflectie en samenwerking. Het spel biedt handvatten voor betere afstemming en ondersteunt de groei naar zelfstandigheid in begeleiding.

Gijs van Gemert pleit in zijn boek voor een verandering in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en ernstige gedragsproblemen. In plaats van strikte regels en extra zorg, benadrukt hij het belang van perspectief, gelijkwaardigheid, en autonomie. Dialoog en een bondgenootschap tussen bewoners en begeleiders zijn cruciaal om vastgelopen situaties te verbeteren en echte vooruitgang te boeken.

 

Als ouders te horen krijgen dat hun kind een beperking heeft dan is dit een pijnlijke en verdrietige verlies ervaring voor hen. Aangezien een kind met beperkingen vaak veel zorg een aandacht nodig heeft, ontstaat het risico dat het ouderlijk rouwproces wordt opgeschort. Volgens Erik De Belie (orthopedagoog en psychodynamisch kindertherapeut) kan het rouwproces “ondergronds” gaan en onverwachts weer opduiken bij een pijnlijke confrontatie. Professionals kunnen een rol spelen bij het ondersteunen van ouders in hun rouwproces.

 

 

Op 6 juni 2023 organiseert LNEO (Landelijk Netwerk Emotionele Ontwikkeling) in samenwerking met FORTIOR weer een bijeenkomst. Tijdens deze bijeenkomst wil LNEO focussen op de betekenis van aanraken voor iemands emotionele ontwikkeling. In deze blog wil FORTIOR alvast ingaan op de relatie tussen aanraken en emotioneel welzijn.

 

 

Mensen met een verstandelijke beperking hebben regelmatig gevoelens van schaamte en zelfkritiek. Dit kan een behoorlijke impact hebben op het leven van deze cliënten. Daarom is de compassietraining ontwikkeld. De training is gericht op het vergroten van welbevinden door het ontwikkelen van (zelf)compassie. In deze blog lees je meer over de compassietraining en effecten ervan.

 

Het vermogen om te kunnen mentaliseren en emoties te reguleren zijn beiden nodig om in het dagelijks leven goed te kunnen functioneren. De twee begrippen zijn aan elkaar verwant en beïnvloeden elkaar. Voor mensen met een verstandelijke beperking is mentaliseren en emotieregulatie vaak heel ingewikkeld. In deze blog lees je meer over het verband tussen mentaliseren en emotieregulaite en hoe je de mentaliserende vaardigheden van mensen met een lichte tot matige verstandelijke beperking kunt verbeteren.