Een persoonlijke ervaring van Ad van den Broek vormt de basis van de FORTIOR visie:

Toen ik enkele jaren terug nog op het (Orthopedagogisch Dagcentrum werkte, leerde ik een jongen van zes jaar met ASS en een matige verstandelijke beperking kennen. Hij had de klassieke vorm van autisme en was erg in zichzelf gekeerd. Hij beschikte niet over de vaardigheden om te communiceren met anderen. Althans niet op een begrijpelijke en sociaal geaccepteerde manier.

 

Op een bepaald moment heb ik die jongen een training gegeven in de PECS-methode. PECS staat voor Picture Exchange Communication System. Hij leerde een communicatiemap gebruiken: hij kon een plaatje uit de map kiezen, hierna dit plaatje aan zijn communicatiepartner geven en wachten tot hij het gewenste kreeg. Het lukte hem de vaardigheden die hij tijdens de training in de trainingsruimte geleerd had tijdens het eten (broodmaaltijd ’s middags) op de groep toe te passen.

 

Fortior scholing gehandicaptenzorg

Studiedag Emotionele ontwikkeling als inspiratiebron november 2014.

 

Ik herinner me, dat de jongen en ik aan tafel zaten tijdens de lunch. Op een bepaald moment pakte hij het plaatje van frites en gaf dat aan mij. Omdat er geen frites waren, deed ik een rood kruis op het plaatje en gaf het terug. Op die manier wilde ik hem duidelijk maken, dat ik zijn wens wel gehoord had, maar dat hij geen frites kon krijgen. Hij moest dus iets anders kiezen. Maar direct daarna gaf hij mij dat plaatje van frites weer. Ik herhaalde de procedure met het rode kruis. Het plaatje ging weer terug in de map. En direct daarna pakte hij het plaatje weer. Dat eindigde tenslotte in het apart leggen van het plaatje met het rode kruis er op. Dit was niet de bedoeling van de methode. Maar kennelijk snapte de jongen de boodschap van het rode kruis niet.

 

Deze ervaring bracht mij tot het inzicht, dat de jongen de praktische vaardigheid geleerd had met een plaatje iets te vragen, maar niet geleerd had te communiceren met een communicatiepartner. Sociaal-communicatief had hij nog nauwelijks een stap vooruit gezet. De communicatiepartner is voor hem degene die hem geeft wat hij wil hebben. Als een automaat: je stopt er iets in en je krijgt wat je wilt hebben. En met de reactie terug kon hij niet overweg. Er ontstond geen echte communicatie van persoon tot persoon.

 

Ik vroeg mij af of hier op een andere manier iets aan te doen zou zijn.  En zo ja, welke methodes er zouden zijn die kinderen met bijvoorbeeld autisme leren met iemand echt contact te maken en te communiceren op een meer persoonlijke manier. Naar die methoden ben ik op zoek gegaan.

 

Uiteindelijk kwam ik in contact met de methode Contactgericht Spelen en Leren, dit is een relatiegerichte methode. Hiermee bleek het mogelijk te zijn om de emotionele en sociale ontwikkeling van een kind op een basale manier te stimuleren. Ik leerde dat het begrijpen van een kind en de reflectie op je eigen houding essentiële onderdelen zijn om contact met een kind (met een beperking) te kunnen maken. De kern is de relatie die de ouder of professional met het kind kan opbouwen.

 

FORTIOR scholing gehandicaptenzorg

Workshop over het praktisch toepassen van de methode FloorPlay november 2014.

 

Relatiegerichte methodes staan in contrast met de methodes die de ontwikkeling van het kind of de volwassene willen bevorderen door zich rechtstreeks op die persoon zelf te richten. Ouders en begeleiders hebben bij deze methodes een min of meer functionele rol als trainers. Het aanleren en in stand houden van allerlei vaardigheden staat centraal. Dit is vooral het geval bij gedragstherapeutische interventies zoals de Lovaasmethode (DTT: Discrete Trial Training of Teaching), PECS en communicatietraining.

 

Ik erken de waarde van deze gedragstherapeutische behandelmethodes, maar ze zouden vooraf gegaan moeten worden door een relatiegerichte benadering of er mee gecombineerd moeten worden zoals bij Growing Minds van Steven Wertz. Methodes die het belang van contact en relatie benadrukken, leggen naar mijn mening de basis voor het effect van de methoden die op het leren van vaardigheden gericht zijn. Anders zijn en blijven aangeleerde vaardigheden splintervaardigheden.

 

archiefOplossingsgericht werken2

Training oplossingsgericht werken maart 2014.