Schaal voor Emotionele Ontwikkeling: theorie en praktische toepassing - inleidende studiedag
Deze inleidende studiedag bestaat uit twee delen: In de ochtend wordt het belang van emotionele ontwikkeling bij mensen met een verstandelijke beperking toegelicht. En komt de achtergrond van de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling aan bod. In de middag zijn er twee praktische workshops over het werken met de SEO-R² en het SEO-R² Kleurenprofiel.
Datum:
Docent:
Gert- Jan de Haas, Hepie Henstra, Kari Andriessen
Accreditatie:
Is toegekend
Locatie:
Utrecht, Nederland
Type:
Fysiek
Tijdsduur:
Een studiedag op 27 november 2026 van 9:30 tot 16:45
De deskundigheidsbevordering van FORTIOR is vrijgesteld van BTW.
inclusief lunch, koffie en thee.
In de afgelopen 25 jaar heeft de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling zich ontwikkeld tot een volwaardige, betrouwbare en gevalideerde schaal. Inmiddels is er de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling – Revised² (SEO-R²). De schaal is uitgegroeid tot een onmisbaar instrument voor assessment in de beeldvorming, diagnostiek en ondersteuning bij mensen met een verstandelijke beperking. Als er naast de verstandelijke beperking ook nog sprake is van gedragsproblemen of een psychiatrische stoornis, dan helpt de SEO-R² om het gedrag van de persoon beter te begrijpen en kan de omgeving beter worden afgestemd op de basale behoeften van de persoon (Morisse, Sappok, De Neve en Došen, 2017).
Op basis van de SEO-R ontwikkelde Rachel de Groot het SEO-R Kleurenprofiel. Deze werkvorm bevat kaartjes met kleuren, illustraties en vragen. Hierdoor worden de deelnemers actiever betrokken. In Nederland wordt het kleurenprofiel gebruikt als discussie instrument in teams bij de beeldvorming van cliënten met een verstandelijke beperking. Eind 2017 kwam ook de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling – Verkort (SEO-V) op de markt. Deze verkorte schaal heeft 8 domeinen in plaats van 13. Hierdoor neemt de afname minder tijd in beslag.
De SEO-R², de SEO-V² en het SEO-R kleurenprofiel zijn verschillende instrumenten die naast elkaar kunnen worden gebruikt.
Inleidende studiedag
Deze studiedag is bedoeld voor professionals die geen of weinig ervaring hebben met het afnemen van de SEO. Tijdens deze studiedag hoor je meer over de achtergrond van deze instrumenten en hoe je deze in de praktijk kunt gebruiken. Het doel van de dag is dat je na afloop kunt starten met het gebruik van de schalen. Als er tijdens het werken met de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling nog vragen rijzen kunnen er vervolg trainingen worden gevolgd.
In de handleiding van de SEO-R² worden geen eisen gesteld ten aanzien van de zorgopleiding of het opleidingsniveau van de persoon die de schaal afneemt. Wel worden in de handleiding (pagina 32 en 33) eisen gesteld aan de kennis, vaardigheden en ervaring die de beoordelaar nodig heeft om de SEO goed te kunnen afnemem. Zo is het belangrijk, dat de persoon die de schaal afneemt:
voldoende kennis heeft van de emotionele ontwikkeling en de ontwikkelingsdynamische benadering volgens prof. dr. Anton Došen
kennis heeft van de algemene ontwikkelingspsychologie.
de schaal eerst een aantal keer als oefening heeft afgenomen, voordat hij/zij de schaal bij een echte cliënt afneemt. Bij voorkeur oefen je onder begeleiding van een ervaren beoordelaar.
de informanten (zoals ouders of begeleiders) uitleg en duidelijkheid kan verschaffen over de emotionele ontwikkeling en de SEO-R².
de afname van de SEO-R² inbedt in een ruimere totaalvisie rond emotionele ontwikkeling.
Om deze reden zal FORTIOR bij deze scholing over de SEO-R² geen beroepsgroepen weigeren. Wel wil FORTIOR jou als deelnemer aan deze scholing op het hart drukken om zorgvuldig om te gaan met de afname van de SEO-R². Aangezien er aan deze studiedag geen toetsing is verbonden, is het je eigen professionele verantwoordelijkheid om in te schatten of je (na afloop van de training) in voldoende mate beschikt over de benodigde kennis en vaardigheden om de SEO-R² af te kunnen nemen.
Inhoud van de training
Het programma van de studiedag bestaat uit een theoretisch en praktisch gedeelte. In de ochtend wordt de theoretische achtergrond behandeld waarbinnen de SEO-R², de SEO-V² en het SEO-R kleurenprofiel geplaatst moeten worden.
In de middag zijn er twee praktische workshops van ieder 1½ uur waaraan alle deelnemers van de studiedag kunnen deelnemen. De deelnemers worden uitgenodigd tot actieve deelname aan de workshop door eigen ervaring en praktijkvragen in te brengen. Gezien de duur van de workshops is het niet waarschijnlijk dat alle vragen (diepgaand) aan bod kunnen komen.
Thema’s van het ochtendprogramma:
Wat is emotionele ontwikkeling?
Neurobiologische achtergronden van emotionele ontwikkeling
Fasen in emotionele ontwikkeling
Opbouw van de SEO
Wetenschappelijke onderbouwing
Nut en noodzaak: het belang van werken met SEO
Hoe vertaal je de uitkomsten van de SEO naar een begeleidingsstijl?
Workshop SEO-R² door Kari Andriessen
In deze workshop wordt het diagnostisch gebruik van de SEO-R² besproken: Hoe is de SEO-R² opgebouwd? Hoe neem je hem af? Hoe interpreteer je de resultaten en hoe kom je tot goede begeleidingsadviezen op basis hiervan? Wat heeft de diagnosticus nodig aan kennis en vaardigheden om het instrumen goed te kunnen gebruiken?
Workshop SEO-R kleurenprofiel door Hepie Henstra
Wat kun je met het SEO-R kleurenprofiel doen? In deze workshop laat de docent zien welke mogelijkheden het SEO-R kleurenprofiel heeft. Het instrument is door zijn kleurgebruik heel geschikt om met de mensen om de cliënt heen (verwanten en professionals) een inschatting te maken van de emotionele ontwikkeling van de cliënt. Hoe gaat dit in zijn werk? En hoe leidt het kleurenprofiel tot de optimale ondersteuning van de cliënt?
Studiebelasting & voorbereiding
De studiedag is te volgen zonder voorbereiding. Als je dat wenst kun je vooraf de aanbevolen literatuur doorlezen.
De studiebelasting van deze scholing bestaat uit het aantal contacturen. Het aantal contacturen is 6 uur.
Cliëntgroep waarop deze studiedag betrekking heeft
De SEO-R² is ontwikkeld voor kinderen, jongeren en volwassenen met een ernstige, matige of lichte verstandelijke beperking en eventuele bijkomende stoornissen.
In bepaalde gevallen wordt de SEO-R² ook toegepast bij mensen met psychiatrische stoornissen of autisme en een normale begaafdheid.
Doelgroep voor deze studiedag
De studiedag is bedoeld voor professionals die nog weinig tot geen ervaring hebben met get afnemen van de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling.
psychologen, orthopedagogen, psychodiagnostisch medewerkers, verpleegkundig specialisten die werken met mensen met een verstandelijke beperking in hun eigen praktijk, in organisaties voor zorg aan mensen met een verstandelijke beperking, GGZ, verslavingszorg en forensische hulpverlening
psychologen en orthopedagogen in het speciaal onderwijs.
Niveau van de training
Deze training is ten minste post HBO niveau.
Accreditatie
Accreditatie is toegekend door:
Registerplein voor Psychodiagnostisch Werkenden voor 6 punten
Accreditatie is aangevraagd bij:
Accreditatiebureau NIP Kinder- en Jeugdpsycholoog (K&J) / NVO Orthopedagoog-Generalist (OG) (geldt ook voor SKJ)
Overige accreditaties in overleg
Heb je een andere accreditatie nodig dan hierboven staat vermeld? Stuur dan een bericht naar inschrijvingen@fortior.info met de vraag of de gewenste accreditatie kan worden aangevraagd. FORTIOR zal je dan expliciet laten weten of de accreditatie wel of niet zal worden aangevraagd.
Certificaat en invoeren presentie
FORTIOR reikt aan het eind van de dag certificaten uit. Op het certificaat staan de accreditaties en hun ID-nummers vermeld.
Voor sommige registers van beroepsverenigingen, zoals bij NIP K&J / NVO OG, kwaliteitsregister Paramedici, KNGF, Register Vaktherapie en Registerplein, voert FORTIOR de presentie in. Hiervoor hebben wij het nummer nodig waarmee je in het register bent ingeschreven.
Als FORTIOR geen nummer van je heeft, dan kan de presentie niet worden ingevoerd. Zorg er dus voor dat je correcte nummer bekend is bij FORTIOR!
Aanbevolen literatuur
Morisse, F., & Došen, A. (Red.). (2024). SEO-R². Schaal voor Emotionele Ontwikkeling – Revised². Antwerpen-Den Bosch: Gompel&Svacina. ISBN 978 94 6371 500 3 Bestel dit boek hier >>
Morisse, F., De Neve, L., Ronsse, E., Sterkenburg, P.S., Vonk, J., Zaal, S. (2024) SEO-V². Schaal voor Emotionele Ontwikkeling. Amsterdam: Hogrefe Uitgevers B.V.
Došen, A. (2014). Psychische stoornissen, probleemgedrag en verstandelijke beperking. Een integratieve benadering bij kinderen en volwassenen. Assen: Koninklijke Van Gorcum BV. (vijfde herziene druk). ISBN 9789023252498. Bestel dit boek hier >>
Groot, R. de. (2019). SEO-R2 Kleurenprofiel revised 2. Handleiding. Doetinchem: Graviant. Bestel dit boek hier >>
Vonk, J (2021) Emotionele ontwikkeling: over basisbehoefte, draagkracht en plezier. Den Haag: Acco Bekijk het boek hier>>
De locatie ligt op vijf minuten lopen vanaf station Utrecht Centraal.
Voor de locatie kan niet worden geparkeerd. De dichtstbijzijnde parkeergarages zijn La Vie, Paardenveld of Vredenburg. Let op! Parkeren in Utrecht is ontzettend duur op deze website vind je meer informatie over parkeren in Utrecht. Als je vooraf een parkeerplaats reserveert dan kan dit iets goedkoper uitpakken. Lees hier meer over het reserveren van een parkeerplaats.
52.092881, 5.1134696
Ochtend
Tijd
Activiteit
Opening
Wat is emotionele ontwikkeling en waarom is het van belang daar naar te kijken?
door Hepie Henstra
Neurobiologische achtergronden van emotionele ontwikkeling
door Gert-Jan De Haas
Pauze
Fasen in emotionele ontwikkeling
De opbouw van de schaal voor emotionele ontwikkeling
Hoe vertaal je de uitkomsten van de SEO naar concrete begeleiding.
door Hepie Henstra
Lunchpauze
Middag
Tijd
Activiteit
Workshop SEO-R² door Kari Andriessen
of
Workshop SEO-R Kleurenprofiel door Hepie Henstra
Pauze
Workshop SEO-R² door Kari Andriessen
of
Workshop SEO-R Kleurenprofiel door Hepie Henstra
Einde
Gert- Jan de Haas
Met een achtergrond in zowel neuropsychologie als muziek combineert Gert-Jan de Haas wetenschappelijke inzichten met artistieke ervaring. Via zijn praktijk, NAR-Lab, richt hij zich op complexe casuïstiek binnen de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking en kwetsbaarheden binnen de cultuursector. Transnosologisch denken is hierbij de manier om talen en visies te verbinden. Hij heeft dit in de afgelopen 30 jaar verder ontwikkeld tot wat hij Neuro-Analytisch-Redeneren (NAR®️) noemt. De unieke integratie van kunst en wetenschap is zijn sleutel tot het combineren van kennisgefundeerde analyse en creativiteitsgefundeerde vrijheid van denken.
Hepie Henstra
Hepie is orthopedagoog generalist en al ruim 10 jaar als zodanig werkzaam bij Nieuw Woelwijck. Na haar afstuderen aan de Rijksuniversiteit Groningen heeft Hepie enkele jaren als begeleider en coördinerend begeleider gewerkt. In 2012 voltooide ze haar opleiding tot orthopedagoog generalist en ging ze aan de slag als orthopedagoog.
Het model voor emotionele ontwikkeling en de ontwikkelingsdynamische benadering volgens Anton Došen, vormen een belangrijke basis in haar dagelijks werk met mensen met een verstandelijke beperking. Hepie heeft meerdere opleidingen gevolgd over de ontwikkelingsdynamische benadering bij Anton Došen zelf en andere toonaangevende deskundigen op dit gebied.
Hepie heeft veel ervaring met lesgeven. Ze verzorgt binnen haar eigen organisatie diverse opleidingsprogramma’s.
Kari Andriessen
Kari werkt als Orthopedagoog-generalist/ regiebehandelaar in de sGGZ. Direct na haar afstuderen aan de universiteit Leiden bij twee afstudeerrichtingen is ze ruim achttien jaar geleden begonnen als gedragsdeskundige in sector zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Tijdens haar studie heeft ze in de verstandelijk gehandicaptenzorg gewerkt als begeleider. Eind 2019 heeft Kari haar studie tot Orthopedagoog-generalist afgerond en vanaf begin 2020 is ze opgenomen in het BIG register. Sinds 2021werkt Kari in de specialistische GGZ. Hier geeft ze behandeling aan kinderen met psychiatrische problematiek en komen veel kinderen met een disharmonisch intelligentieprofiel en/ of LVB in zorg.
Vanaf haar eerste werkplek in 2000 had ze direct een interesse in de emotionele ontwikkeling en welke invloed dit heeft in het dagelijks functioneren. Het zorgde voor een andere blik op probleemgedrag. Kari heeft zich door de jaren heen verdiept in meerdere richtingen waarbij de kern ligt in trauma, hechting en behandeling bieden. Ze heeft ervaring met verschillende leeftijden, niveaus en mate van gedragsproblematiek waarbij de nadruk altijd op kinderen en een laag emotioneel ontwikkelingsniveau heeft gelegen.
Zij gingen je voor
★★★★★★
Fijne en heldere informatie(overdracht). Hoewel het niet volledig gericht is op onze doelgroep (gehandicaptenzorg) toch zeker verhelderend en toepasbaar.
★★★★★★
Ik heb veel nieuwe inzichten opgedaan en eenvoudige groepsinterventies geleerd. Ik heb het team hiermee enthousiast kunnen maken om actief met het groepsklimaat aan de slag te gaan.
★★★★★★
Het is altijd geweldig om de trainingen van FORTIOR te volgen. De inhoud is zo praktijk gericht, dat je de vertaalslag naar je werkvloer al maakt tijdens de training. Elke keer kom ik na een training vol uitvoerbare ideeën op mijn werk zodat wij kunnen blijven ontwikkelen.
Praktijkgerichte trainingen die jou en je cliënt verder brengen
FORTIOR organiseert trainingen die zijn toegesneden op het werkveld van
professionals die werken met mensen met een verstandelijke beperking in
bijvoorbeeld de gehandicaptenzorg, speciaal onderwijs of GGZ. De docenten
van FORTIOR hebben veel ervaring in zorg of speciaal onderwijs waardoor
ze de theorie prima kunnen vertalen naar de praktijk. Dit maakt dat de
deelnemers de geleerde vaardigheden en kennis vaak de volgende dag al
kunnen toepassen in hun werk. De trainingen vinden plaats in kleine
groepen (6 tot 25 deelnemers) waardoor er veel ruimte is voor vragen,
oefeningen en uitwisseling. Bijna alle trainingen van FORTIOR zijn
geaccrediteerd.
✔
meer dan 6000 professionals gingen je voor
✔
Praktijkgerichte trainingen
✔
Ruim 17 jaar ervaring
Blijf op de hoogte van nieuwe trainingen, ontwikkelingen en onze informatieve artikelen
