De methode de draad in het speciaal onderwijs

Terug naar het overzicht
  • Een studiedag op 28 november 2019 in Utrecht
  • Docenten: Gerrit Vignero, Shanna Visser en Nynke Jongsma
  • Over hoe in het speciaal onderwijs aandacht kan worden besteed aan emotionele ontwikkeling? En hoe kan met de methode de draad gewerkt worden in de onderwijspraktijk?
  • Accreditatie is toegekend door NIP K&J / NVO OG (geldt ook voor SKJ)

De studiedag De draad in het speciaal onderwijs vindt plaats op 28 november 2019 van 10:00 tot 17:00 in Utrecht. De inschrijfkosten bedragen:
> €275,00 p.p. inclusief koffie, thee en lunch
> €305,00 p.p. inclusief koffie, thee en lunch en inclusief het boek “ontwarring en ordening van de draad” (winkelwaarde is €39,00)

Inschrijven

De emotionele ontwikkeling is een voorwaarde voor de sociale ontwikkeling. Wanneer de emotionele ontwikkeling gekwetst is, heeft dit meestal ernstige consequenties voor de sociale ontwikkeling. Als iemand het vermogen niet heeft ontwikkeld om de duidelijk omschreven regels van de relatie tussen ouder en kind te begrijpen, is het bijna onmogelijk om hem de relaties tussen leeftijdgenoten te leren. Dan moet je telkens weer opnieuw trachten een draad op te bouwen.

In het begeleiden van leerlingen met een verstandelijke beperking moet je volgens Gerrit Vignero rekening houden met de emotionele, relationele en sociale ontwikkeling. Dankzij het werk van onder andere Anton Došen en Jacques Heijkoop is gebleken dat werken met thema’s uit de ontwikkelingspsychologie nieuwe inspiratie kan geven voor nieuwe omgangsvormen met leerlingen met moeilijk begrijpbaar gedrag.

Het model van de draad wil die thema’s uit de ontwikkelingspsychologie concreet en bruikbaar maken voor leerkrachten in het speciaal onderwijs en andere professionals om de overstap te maken van ‘wat kan ik weten’ naar ‘wat kan ik doen’. Hoe zit deze leerling op het gebied van emotionele, relationele en sociale ontwikkeling in elkaar en wat betekent dat voor de ondersteuning die de leerling nodig heeft. In de methode ‘de draad’ worden de bouwstenen uitgewerkt die de basis zijn van hoe een leerling functioneert.

In de studiedag zal je leren om het verhaal van de leerling te maken aan de hand van een reeks stappen. Met het praktische handboek “ontwarring en ordening van de draad” kan je na afloop van de studiedag zelf aan de slag met de draad. Het handboek is een hulpmiddel bij het schrijven van het verbindend verhaal tussen leerling en leerkracht. Dit verbindend verhaal is te gebruiken als handelingsplan bij de bespreking van cliënten en voor het zoeken naar antwoorden bij moeilijk gedrag en in vastlopende situaties.

 

De methode de draad

De draad’ is een metafoor voor verbinding, voor hechting. ‘Het is een model om de sociaal-emotionele ontwikkeling te vertalen. Inhoudelijk is het verankerd in de ontwikkelingspsychologie, in het werk van Anton Došen (1990, 2008) en in het werk van Jacques Heijkoop (1995,2015). Door jarenlang met het model te werken, is het een methode geworden.

‘De draad’ is een indeling van de ontwikkeling in een aantal stappen, vrij vertaald in type draden. Anders dan in ontwikkelingspsychologie gaat het daarbij niet alleen om de ontwikkelingsfasen bij het kind zelf, maar om de verbondenheid met zijn opvoeders. Ontwikkeling is immers het samenspel tussen een volwassene en een kind. Opvoeding is als een draad die ontwikkelt tussen een ouder en een kind. Hoe trekt de ouder de draad naar het kind, hoe neemt het kind de draad op en gaat het vanuit de draad groeien en ontwikkelen? Het is een model van ontwikkelings(ortho)pedagogie.

Wil je wat meer basisinfo dan vind je voorbeelden en teksten op de website www.gerritvignero.be

Inhoud van de studiedag

Tijdens deze studiedag laat Gerrit Vignero zien wat zijn methode de draad inhoudt. Daarnaast licht hij toe hoe de draad kan worden toegepast in het speciaal onderwijs. Shanna Visser (orthopedagoog) en Nynke Jongsma (intern begeleider) laten zien hoe de draad concreet is vertaald binnen hun ZML school.

Aan het eind van de dag:

  • weet je hoe de draad kan worden toegepast in het speciaal onderwijs;
  • ken je begrippen die bruikbaar zijn in het werken met kinderen met probleemgedrag: het spoor, de poort, actie-reactie, samen doen, de (h)echte draad, een lus in de draad;
  • heb je kennis gemaakt met werkvormen die toepasbaar zijn in de klas: rond time-out, rond afstand en nabijheid, een aandachtsaanval, het organiseren van overgangen.

Ook is er in het programma ruimte voor het bespreken van casussen van deelnemers. De casussen kunnen vooraf worden gemaild naar inschrijvingen@fortior.info.

Studiebelasting en voorbereiding

De studiedag is te volgen zonder voorbereiding. Indien gewenst kan de aanbevolen literatuur vooraf of achteraf worden doorgelezen.

De studiebelasting van deze scholing bestaat uit het aantal contacturen. Het aantal contacturen bij deze studiedag is 6 uur.

Doelgroep:

Deze studiedag is bedoeld voor:

  • Orthopedagogen, psychologen, leerkrachten, intern begeleiders en onderwijsassistenten in het ZML onderwijs SO en VSO.
  • Orthopedagogen, psychologen, leerkrachten, intern begeleiders en onderwijsassistenten in het regulier onderwijs en cluster 1, 2 en 4 voor kinderen van 4 tot 12 jaar.

Accreditatie

Accreditatie is toegekend door:

Accreditatiebureau NIP K&J / NVO OG voor het volgend aantal punten:

  • Herregistratie: 6 punten
  • Opleiding – behandeling: 1,5 punten
  • Opleiding – diagnostiek: 1 punt
  • Opleiding – overige taken: 0,5 punten

De accreditatie van het NIP K&J / NVO OG wordt overgenomen door het SKJ. Deelnemers die accreditatie nodig hebben van het SKJ moeten hun certificaat uploaden in hun portfolio.


Accreditatie bij andere beroepsverenigingen
Heeft u een andere accreditatie nodig dan hierboven staat vermeld? Neem dan contact op met FORTIOR via inschrijvingen@fortior.info om te overleggen of de accreditatie kan worden aangevraagd.

 

Certificaat en invoeren presenties

Na afloop van de studiedag ontvangt iedere deelnemer een certificaat als bewijs van deelname, ondertekend door de docent(en) en FORTIOR. Op het certificaat staan de titel en de datum van de scholing en de accreditaties met hun registratienummers vermeld.

Voor sommige registers van beroepsverenigingen voert FORTIOR de presentie in, zoals bij het NIP K&J/NVO OG. Hiervoor hebben wij het nummer nodig waarmee je bij je beroepsvereniging bent ingeschreven. Het is je eigen verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat je correcte nummer bekend is bij FORTIOR.

Gerrit Vignero

Gerrit Vignero werkt sinds 1986 als orthopedagoog in het Medisch Pedagogisch Centrum (MPC) Terbank in Heverlee. MPC Terbank is een residentiële voorziening voor jongens en meisjes van drie tot 21 jaar met een lichte of matige verstandelijke beperking, gedragsstoornissen en/of emotionele problemen. Al heel vroeg in zijn werk als orthopedagoog ontdekte hij het belang van de ontwikkelingspsychologie voor het ondersteunen van mensen met een verstandelijke beperking.

Gerrit is geschoold in de methode Heijkoop. De vraag waar hij zich op richtte was: Hoe vertaal je ontwikkelingspsychologisch denken naar het orthopedagogisch handelen? Voor het antwoord op deze vraag maakte Gerrit gebruik van het werk van Jacques Heijkoop en van Anton Došen. Hij ontwikkelde een eigen model waarbij hij het beeld van de draad gebruikt om de relatie tussen cliënt en professional die bij de verschillende ontwikkelingsfasen hoort, weer te geven. Over zijn methode heeft Gerrit inmiddels drie boeken geschreven. ‘De draad’ werd oorspronkelijk vooral opgepikt in voorzieningen voor cliënten met een verstandelijke beperking. Inmiddels wordt het ook als werkvorm gebruikt in scholen zowel in buitengewoon onderwijs als gewoon onderwijs.

Gerrit geeft scholing in België en Nederland over zijn model en begeleidt (in België) casusbesprekingen.

 

 

 
Bekijk de docent

Shanna Visser

Shanna Visser heeft een ruime ervaring in het onderwijs aan kinderen met een verstandelijke beperking. Op dit moment is Shanna vijf dagen in de week werkzaam als orthopedagoog-generalist i.o. op de W. A. van Lieflandschool te Assen (SO en VSO cluster 3).

Shanna heeft opleidingen gevolgd bij em. prof. dr. Anton Došen over het ontwikkelingsdynamisch model, integratieve diagnostiek en behandeling en emotionele ontwikkeling. Ze heeft jaren ervaring met het implementeren van de ontwikkelingsdynamisch model binnen de W.A. van Lieflandschool. Dit heeft geresulteerd in een werkwijze waarmee leerlingen met een verstandelijke beperking optimaal kunnen worden gestimuleerd in hun ontwikkeling.
Bekijk de docent

Nynke Jongsma

Nynke Jongsma heeft vele jaren ervaring in het speciaal onderwijs, zowel binnen cluster 2 en 3 als asielzoekersonderwijs. Nynke heeft op de W. A. van Lieflandschool gewerkt op het observatiecentrum ‘de Eekwal’ (speciale voorziening voor leerlingen in verband met onderzoek en behandeling), SO en VSO. Momenteel is Nynke werkzaam als intern begeleider, orthopedagoog i.o. en beeldcoach op SO W. A. van Lieflandschool.

Nynke werkt intensief samen met orthopedagoog Shanna Visser. Ze heeft veel kennis en ervaring opgedaan over de wijze waarop een leraar in de klas af kan stemmen op de emotionele ontwikkeling van kinderen met een verstandelijke beperking. Daarnaast heeft ze ruime ervaring met het coachen van teams en individuele leraren.
Bekijk de docent

Ochtend
10:00

Opening

10:05

Methode de draad en toepassing hiervan in het speciaal onderwijs
Door Gerrit Vignero

11:15

Pauze

11:30

Vertaling van de draad naar een benaderingswijze in het onderwijs
Door Shanna Visser en Nynke Jongsma

12:30

Lunchpauze

 
Middag
13:30

De methode de draad in stapjes: Een leerling stap voor stap ontleden en het ontwikkelen van een handelingsplan.
Door Gerrit Vignero

15:00

Pauze

15:15

Bespreken van casussen van deelnemers / werken in groepjes.
Onder begeleiding van Gerrit Vignero, Shanna Visser en Nynke Jongsma

17:00

Afsluiting

Aanbevolen literatuur

Vignero, G. (2017). Ontwarring en ordening van de draad. Verbindend werken met cliënten met probleemgedrag. Antwerpen/Apeldoorn: Garant. ISBN: 9789044135701 Bestel dit boek hier>>

Vignero, G. (2011). De draad tussen cliënt en begeleider. De emotionele ontwikkeling als inspiratiebron in de begeleiding van personen met een verstandelijke handicap.Antwerpen/Apeldoorn: Garant. ISBN 978-90-441-2809-3.
Bestel dit boek hier>>

Došen, A. (2014). Psychische stoornissen, probleemgedrag en verstandelijke beperking. Een integratieve benadering bij kinderen en volwassenen. Assen: Koninklijke Van Gorcum BV. (vijfde herziene druk). ISBN 9789023252498. (pagina 85-147) Bestel dit boek hier>> (In de vierde druk is dit deel 2. Praktische benadering, p. 72-123).

Heijkoop, J. (2015) Ontdekkend kijken. Basisboek methode Heijkoop. Heijkoop academy. Bestel dit boek hier >>

Deze studiedag wordt gehouden in:

Utrechts Centrum voor de Kunsten (UCK)
Domplein 4
3512 JC Utrecht

De locatie ligt op vijftien minuten lopen vanaf station Utrecht Centraal.

Voor de locatie kan niet worden geparkeerd. De dichtstbijzijnde parkeergarage is de parkeergarage Springweg aan de Strosteeg 83 in Utrecht.

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van nieuwe trainingen en ontwikkelingen

Aanmelden nieuwsbrief