Systeemgericht werken in het ondersteunen van mensen met een verstandelijke beperking

Terug naar het overzicht
  • Deze studiedag vond plaats op 18 maart 2016 in Utrecht
  • Docent Harriët Trip
  • Een introductie op de systemische visie. Wat is de invloed van de context op het gedrag van je cliënt? En hoe werkt het systeem van je cliënt door in de relatie die je met hem of haar hebt.
  • Accreditatie is toegekend door Register Vaktherapie en NIP/NVO

Deze studiedag wordt niet meer herhaald. Blijf op de hoogte van het FORTIOR scholingsaanbod en meld je aan voor de nieuwsbrief.

Cliënten met een verstandelijke beperking worden vaak gezien als op zichzelf staande personen met hun eigen problematiek. Maar ook voor hen geldt, net als voor ieder ander, dat hun gedrag en functioneren beïnvloed wordt door hun relaties met (belangrijke) personen in hun omgeving. Onvoldoende aandacht voor de context van de cliënt kan leiden tot stress, onderlinge conflicten en handelingsverlegenheid bij zorgprofessionals. Als je systeemgericht werkt, dan heb je oog voor de invloed van de context op je cliënt, zoals het gezin waarin hij is opgegroeid, collega’s of vrienden. Dit geeft nieuwe inzichten voor bijvoorbeeld het doorbreken van conflictsituaties of het behandelen van probleemgedrag.

 

“Ik besta pas in de blik van de ander” (Levinas)

Een relatie beperkt zich niet alleen tot een relatie tussen jou als zorgprofessional en je cliënt. Ook belangrijke anderen in het leven van jouzelf en je cliënt spelen dus een rol in de relatie die jij met je cliënt hebt. Wat is precies de invloed van deze verschillende relaties op deze persoon en de wederkerigheid in de relatie? Jijzelf bent het uitgangspunt. Ieder mens komt namelijk uit een systeem en vormt op verschillende manieren ook weer een systeem met anderen: collega’s, partners, gezinnen, enzovoorts. De invloed van deze systemen en de interacties in deze systemen sturen in belangrijke mate je emoties, gedragingen en cognities. Hoe groot is de invloed van deze systemen op jouw handelen? Hoe groot is de invloed van de context van de cliënt op zijn of haar handelen? Hoe kun je daar een weg in vinden? Dit zijn thema’s die aan bod komen tijdens deze studiedag.

 

Systeemgericht werken sluit goed aan bij de transitie in de zorg

In de afgelopen tijd hebben zich in de zorgsector ingrijpende wijzigingen voorgedaan. Hierdoor hebben hulpverleners meer te maken met contextfenomenen. Zo is de rol van ouders en andere familieleden in ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking belangrijker geworden. Samenwerking met familie van je cliënt is niet langer meer vrijblijvend. Daarnaast is de problematiek van cliënten vaak complexer en tegelijkertijd worden de beschikbare middelen minder. Dit kan leiden tot gevoelens van stress, onmacht en frustratie. Dit heeft op zijn beurt weer effect op de interactie met je cliënt. De veranderingen in de gehandicaptenzorg maken het dus extra belangrijk om oog te hebben voor het systeem rond je cliënt en de context waarin jezelf functioneert.

De inhoud van de studiedag

Docent Harriët Trip wisselt theorie over systeemgericht werken af met praktische oefeningen. Aan het eind van de dag kennis heb je kennis opgedaan over de systemische visie op de ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking en kun je deze herkennen en enigszins toepassen.

 

De volgende thema’s komen aan bod:

  • Hoe kijk je zelf naar problemen, diagnoses en ontwikkeling?
  • Welk perspectief neem je zelf in?
  • Wat is de interactionele invloed?
  • De niveaus van interactionele invloed
  • De vier basisprincipes van systeemgericht werken
  • Het praktisch toepassen van de systemische visie

Harriët Trip

Harriët Trip is orthopedagoog en geregistreerd systeemtherapeut. Ze startte in de hulpverlening als pedagogisch medewerker/groepsleider in de residentiële hulpverlening en op een opnameafdeling in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Vanuit interesse maar ook vanwege kritiek op de positie van ouders binnen deze settingen, deed ze de systeemtherapie opleiding in Groningen. Daarna heeft ze ongeveer 20 jaar gewerkt in zowel de jeugdhulpverlening als de GGZ in ambulante trajecten maar ook in dagbehandeling en residentiële settingen als systeemtherapeut.

De laatste 7 jaar combineerde Harriët een baan als systeemtherapeut op een polikliniek voor kinder en jeugdpsychiatrie voor LVB en normaal begaafde kinderen (Zonnehuizen) met een baan als hogeschooldocent op Windesheim. Op Windesheim geeft Harriët lessen in systeemgericht werken, psychopathologie, orthopedagogiek, ontwikkelingspsychologie, intensieve ambulante gezinsondersteuning, ouderbegeleiding bij uithuisplaatsing en supervisie. Op dit moment werkt Harriët volledig voor Hogeschool Windesheim.

Doelgroep

De studiedag is bedoeld voor professionals die werken met kinderen en volwassenen met een verstandelijke beperking, zoals orthopedagogen, psychologen, begeleiders, vaktherapeuten, enzovoorts.

 

Accreditatie

Accreditatie is toegekend door:

  • Register Vaktherapie
  • het Accreditatiebureau Kinder- en Jeugdpsycholoog NIP/NVO orthopedagoog-Generalist

Ochtend
10:00

Opening

10:15

De toegevoegde waarde van de systemische visie
Hoe contextgevoelig ben je zelf als professional:

  • Hoe kijk je naar problemen, de diagnose, intelligentieprofielen en emotioneel ontwikkelingsniveau?
  • Hoe kijk je naar de persoon en zijn familie?
  • Hoe kijk je als professional, team of organisatie?

 

Praktische oefening aan de hand van een casus

11:15

Pauze

11:30

Wat houdt het systemische perspectief in?

  • Hoe kun je kijken naar je cliënt in relatie tot en interactie met zijn context?

 

Praktische oefening

12:30

Lunch

 
Middag
13:30

De vier basisprincipes van de systeemtheorie:

  • Posities
  • Regels
  • Betekenis geven
  • Communicatie / taal
14:15

Pauze

14:30

Vervolg: De vier basisprincipes van de systeemtheorie

 

Praktische oefening

15:15

Pauze

15:30

Systeemgericht werken in de praktijk

 

Praktische oefening aan de hand van de casus uit het ochtendprogramma

17:00

Sluiting

Aanbevolen literatuur

Nabuurs, M. (2015). Basisboek Systeemgericht werken. Amersfoort: ThiemeMeulenhoff B.V.

Robbroeckx, L., Hoogeduin, J. e.a. (2010). Ouderbegeleiding bij roldifferentiatie. Amsterdam: SWP B.V.

 

nieuwsbrief

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van nieuwe trainingen en ontwikkelingen

Aanmelden nieuwsbrief