Spannings- en stressregulatie bij mensen met autisme

Het omgaan met spanning en stress is een belangrijk thema in het leven van mensen met autisme. Als ze over- of onderprikkeld zijn, kan dat snel tot spanning en stress leiden. Ook de druk om zich aan te moeten passen, kan zeer stressvol zijn. En dit kan tot een keten van reacties leiden: de stress en pogingen om die te reguleren worden door de omgeving vaak ervaren als problematisch en moeilijk verstaanbaar gedrag.  Daardoor ontstaat er vervolgens ook nog eens spanning tussen de persoon met autisme en de mensen om hem of haar heen. Dat zorgt opnieuw voor veel miscommunicatie, onbegrip, handelingsverlegenheid en onmacht bij ouders en professionals. Uiteindelijk is niemand hier mee geholpen.

Effectieve ondersteuning begint met kijken naar de factoren  die aanleiding waren voor problemen met de regulatie van spanning en stress. Goed begrip is namelijk het halve werk. Hiermee kunnen stress en spanning misschien voorkomen worden.

Maar, als de stress er eenmaal is, is het belangrijk hoe ouders, leerkrachten, begeleiders, therapeuten  op het gedrag dat daar het gevolg van is, reageren. Welke middelen hebben ze om het kind of de volwassen met autisme te helpen en goed te ondersteunen? Helpt boos worden, dreigen met straf,  isoleren of iets dergelijks of verergert dat de problemen juist?  Wat kunnen ze het beste doen?

Hoe ondersteun je mensen met autisme bij de regulatie van stress en spanning?

De omgeving snapt niet altijd goed hoe het oplopen van spanning  bij mensen met autisme werkt. En ziet niet hoe snel dat kan gaan. Mensen met autisme voelen zelf ook niet altijd goed aan dat de spanning oploopt en daarom kunnen ze, ondanks het feit dat ze manieren kennen om te reguleren, deze lang niet altijd in zetten.

Ondersteuning is in dit geval zoeken naar de goede balans in afstemming, weten waar je naar moet luisteren, en doen wat je zegt. Op momenten van stress en spanning is praten of  boos worden meestal niet meer de oplossing.  Waar ligt de balans om iemand met rust laten, of juist op een passende manier prikkels geven, of moet je iemand juist afleiden?

Je kunt iemand met autisme leren omgaan met zijn of haar spanning en stress. Dat kan als je de persoon kent, inzicht hebt in hoe die spanning ontstaat en wat helpt om te reguleren. Het allerbelangrijkste is echter om te luisteren naar hun eigen oplossingen. Ze hebben vaak allang ervaren wat werkt. En hoe wonderlijk soms ook, is dat vaak de beste manier om te reguleren.

Het helpt daarnaast als iemand met autisme zich gezien en begrepen voelt en dat deze persoon mag zijn wie zij of hij is.

Online training

Deze training wordt gegeven als online training die je kunt volgen vanuit je eigen huis of kantoor. Je hebt hiervoor een laptop of tablet nodig met een camera en stabiele, snelle internetverbinding. (Een smartphone of tablet is minder geschikt voor het volgen van een online training) Vooraf krijg je een code en password waarmee je kunt inloggen bij de digitale bijeenkomst. FORTIOR gebruikt voor het programma Webex of Zoom voor het geven van online trainingen.

Het boek “Neurospeciale kinderen begrijpen en begeleiden” wordt vooraf naar per post naar je opgestuurd.

Inhoud van de studiedag Spannings- en stressregulatie bij mensen met autisme

De docent op deze studiedag is Anneke Groot. Zij verzorgt de dag samen met ervaringsdeskundige Janneke, een vrouw met klassiek autisme. Janneke kan heel goed vertellen wat het betekent om stress en spanning te ervaren. Als moeder van een zoon met autisme is Anneke ook ervaringsdeskundige, maar ze is vooral bekend door de methode Contactgericht Spelen en Leren (CSL).

Op de studiedag geeft Anneke een theoretische inleiding op de problemen die het omgaan met spanning en stress kunnen opleveren. Daarnaast geeft ze praktische tips hoe je mensen met deze problemen kunt ondersteunen. Janneke zal de presentatie van Anneke Groot met haar eigen ervaringen aanvullen

Anneke en Janneke gaan in op vragen als:

• welke factoren beïnvloeden bij mensen met autisme het ontstaan van spanning en stress?
• Welke rol speelt sensorische informatieverwerking hierbij?
• Hoe beïnvloedt de omgeving die spanning en stress?
• Op welke manier zijn mensen met autisme er extra gevoelig voor?

Aan het eind van de studiedag:

• heb je kennis van en inzicht in wat bij mensen met autisme leidt tot spanning en stress.
• weet je wat regulatie is in verband met prikkelverwerking.
• weet je wat het effect van weinig lichaamsgevoel is op iemands executieve functies.
• weet je wat er voor nodig is om bewust afgestemd, echt en eenduidig te reageren.
• kun je iemand zich meer bewust maken van zichzelf door diepe druk te geven.
• kun je als begeleider meer bewust kijken naar je eigen reacties die kunnen leiden tot spanning en stress bij mensen met autisme.
• kun je meer afgestemd en in balans reageren op mensen met spanning en stress.

De informatie van deze studiedag is ook van toepassing op de ondersteuning van kinderen en volwassenen die naast autisme een verstandelijke beperking hebben.

Voorbereiding

De studiedag is te volgen zonder voorkennis. Het is de bedoeling dat je voorafgaand aan de studiedag een casus voorbereidt. Vooraf zullen we laten weten welke informatie je over de cliënt uit de casus kunt verzamelen.

Indien gewenst kun je alvast het boek “Neurospeciale kinderen begrijpen en begeleiden” van Anneke Groot doorlezen.

Studiebelasting

De studiebelasting bij deze training bestaat uit het voorbereiden van een casus (=0,5 tot 1 uur), het aantal online contact uren + werken in deelsessies (= 5 uur en 15 minuten), . De totale studiebelasting is 5,5 tot 6 uur.

De doelgroep

De studiedag is bedoeld voor begeleiders, leerkrachten, intern begeleiders,  vaktherapeuten en anderen die werken met kinderen en volwassenen met  autisme en eventueel een verstandelijke beperking.  Ouders en andere belangstellenden zijn van harte welkom. De informatie van deze studiedag kunnen ze gebruiken als aanvulling op hun werkwijze.

Accreditatie

Accreditatie wordt aangevraagd:

• Register Vaktherapie
• SKJ voor jeugd- en gezinsprofessionals

Lerarenportfolio
Deze studiedag staat in de catalogus, het overzicht in Lerarenportfolio van cursussen en opleidingen voor leerkrachten.

Overige accreditaties in overleg
Heb je een andere accreditatie nodig dan hierboven staat vermeld? Stuur dan een bericht naar inschrijvingen@fortior.info met de vraag of de gewenste accreditatie kan worden aangevraagd. FORTIOR zal je dan expliciet laten weten of de accreditatie wel of niet zal worden aangevraagd.

(Vanwege het praktische karakter van deze studiedag, kan accreditatie niet worden aangevraagd bij het NIP K&J / NVO OG)

Certificaat en invoeren presentie

FORTIOR reikt aan het eind van de dag certificaten uit. Op het certificaat staan de accreditaties en hun ID-nummers vermeld.

Voor sommige registers van beroepsverenigingen, zoals bij  kwaliteitsregister Paramedici, KNGF, Register Vaktherapie en Registerplein, voert FORTIOR de presentie in. Hiervoor hebben wij het nummer nodig waarmee je in het register bent ingeschreven. Als FORTIOR geen nummer van je heeft, dan kan de presentie niet worden ingevoerd. Zorg er dus voor dat je correcte nummer bekend is bij FORTIOR!

Aanwezigheid

Het SKJ stelt als voorwaarde dat je ten minste 100% van de contact-uren aanwezig bent om in aanmerking te komen voor accreditatiepunten.

Aanbevolen literatuur

Anneke Groot (2021) Neurospeciale kinderen begrijpen en begeleiden Prikkelverwerking, lichaamsgevoel, dyspraxie en executieve functies bij ASS, AD(H)D, DCD. Amsterdam: uitgeverij SWP. ISBN 9789085600978  Bestel dit boek hier >>

Anneke Groot. (2015). Houvast. Contactgericht spelen en leren met kinderen in het autistisch spectrum. Amsterdam: uitgeverij SWP. ISBN 9789088505973. Bekijk dit boek hier>>

Deze studiedag wordt gehouden in:

Vergadercentrum Domstad
Koningsbergerstraat 9
531 AJ Utrecht

De locatie ligt op ongeveer 10 minuten lopen vanaf station Utrecht Centraal.

Nabij de locatie kan zeer beperkt gratis worden geparkeerd (vol=vol). Het dichtstbijzijnde parkeerterrein is de Jaarbeurs (dagkaart €16,50).