Psychopathologie bij mensen met een verstandelijke beperking bezien vanuit het ontwikkelingsdynamisch model

Terug naar het overzicht
  • Vond plaats op 29 maart 2018 en zal niet meer worden herhaald
  • Docent: Em. prof. Dr. Anton Došen
  • Over: probleemgedrag en psychiatrische stoornissen bij mensen met een verstandelijke beperking bezien vanuit het ontwikkelingsdynamisch model
  • Geaccrediteerd voor ABC1 en NVvP. Accreditatie is aangevraagd bij NIP K&J / NVO OG, SKJ en Register Vaktherapie.

Deze studiedag wordt niet meer herhaald. Ben je geïnteresseerd in het thema? Bekijk dan de studiedag Psychopathologie en geestelijke gezondheid bij mensen met een verstandelijke beperking vanuit de bril van het ontwikkelingsdynamisch model

Mensen met een verstandelijke beperking kunnen aan dezelfde psychopathologie (probleemgedrag en psychiatrische stoornissen) lijden als mensen zonder beperkingen. De frequentie, verschijningsvorm, ontstaansmechanisme  en verloop van de stoornissen kunnen echter wel verschillen.

Mensen met een verstandelijke beperking zijn kwetsbaarder voor het krijgen van probleemgedrag en  psychiatrische stoornis dan doorsnee mensen. Dit komt door biologische afwijkingen van de hersenen en lichamelijke ziektes, beperkingen op het gebied van hun emotionele, cognitieve en sociale ontwikkeling, communicatieproblemen en verstoorde interactie met de omgeving. Door deze oorzaken kan  de omgeving onvoldoende tegemoet komen  aan de basale emotionele behoeften van de persoon waardoor probleemgedrag kan ontstaan, dat op termijn tot een psychiatrische stoornis kan uitgroeien.

De DSM-5 beschrijft per psychiatrische stoornis een aantal symptomen en kenmerken. Deze kunnen er bij mensen met een verstandelijke beperking heel anders uitzien dan bij mensen zonder beperkingen. Ook het verloop van de stoornis kan verschillen. Tijdens deze studiedag zal Anton Došen toelichten hoe je probleemgedrag kan onderscheiden van een psychiatrische stoornis, hoe een integratieve diagnose wordt gesteld en hoe je vervolgens kunt behandelen.

 

Ontwikkelingsdynamisch Model

Anton Došen ontwikkelde het zogenaamde Ontwikkelingsdynamisch  Model voor de persoonlijkheidsontwikkeling van mensen met een verstandelijke beperking, waarin het klassieke bio-psycho-sociaal model wordt aangevuld met de ontwikkelingsdimensie. Dit model vertrekt vanuit een  integratieve beeldvorming met bijzondere aandacht voor de vroegkinderlijke ontwikkeling en de levensgeschiedenis.  In de ontwikkelingsdynamische benadering neemt de emotionele ontwikkeling een belangrijke plaats in. Op deze gronden werd de  Schaal voor Emotionele Ontwikkeling bij mensen met een verstandelijke beperking- Revised² (SEO-R2) gemaakt om het niveau van de emotionele ontwikkeling en de basale emotionele behoeften van de persoon met een verstandelijke beperking in te schatten . In de praktijk is gebleken dat gedrags- of psychiatrische problemen beter verklaard en begrepen konden worden door inzicht in het emotionele ontwikkelingsniveau. Hierdoor was het mogelijk een effectieve behandeling in te zetten.

Inhoud van de theoriedag over psychopathologie bij mensen met een verstandelijke beperking

Tijdens deze theoriedag zal de docent Anton Došen uitgebreid ingaan op de frequentie, verschijningsvorm, ontstaansmechanisme  en verloop van diverse psychiatrische stoornissen bij mensen met een verstandelijke beperking. Voorbeelden vanuit de praktijk zullen besproken worden, ondersteund door videobeelden.

De volgende thema’s worden behandeld:

  • ontstaan van de psychopathologie;
  • bijzonderheden van de psychopathologie bij mensen met een verstandelijke beperking;
  • onderscheid tussen probleemgedrag en psychiatrische stoornis;
  • symptomen en diagnoses per ontwikkelingsniveau;
  • behandeling- en ondersteuningsmogelijkheden.

Studiebelasting & voorbereiding

De studiedag is te volgen zonder voorbereiding. Als je dat wenst kun je vooraf de aanbevolen literatuur doorlezen.

De studiebelasting van deze scholing bestaat uit het aantal contacturen. Het aantal contacturen is 6,5 uur.

Niveau van de studiedag en doelgroep

De theoriedag over psychopathologie bij mensen met een verstandelijke beperking is op academisch niveau. De stof, die op deze theoriedag wordt behandeld, heeft betrekking op mensen met een lichte, matige of ernstige (meervoudige) beperking.

De dag is vooral bedoeld voor

  • psychologen, orthopedagogen, psychiaters, AVG-en, managers, verpleegkundigen, verpleegkundigen specialist in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, GGZ , verslavingszorg of forensische zorg;
  • psychologen, orthopedagogen en teammanagers in het speciaal onderwijs.

 

Accreditatie

Accreditatie is toegekend door:

  • Accreditatiebureau cluster 1 voor AVG voor 6 punten
  • Nederlandse Vereniging voor psychiatrie (NVvP)
  • Register Vaktherapie voor 6 punten
  • Accreditatiebureau Kinder- en Jeugdpsycholoog NIP/NVO orthopedagoog-Generalisten
    • Herregistratie 6,5 punten
    • Opleiding – behandeling 1 punt
    • Opleiding – diagnostiek 1,5 punten
    • Opleiding – overige taken 0,5 punt
  • Als de training wordt geaccrediteerd door NIP K&J / NVO OG, is de studiedag ook geaccrediteerd bij het SKJ. Deze studiedag kan worden opgevoerd voor herregistratie. Zie ook de website van SKJ

Ochtend
09:30

Opening

09:45

Ontstaan van psychopathologie, psychopathologie bij mensen met een verstandelijke beperking

11:00

Pauze

11:15

Emotionele ontwikkeling en het ontstaansmechanisme van probleemgedrag en psychiatrische stoornissen bij mensen met een verstandelijke beperking, symptomen van de stoornissen

12:30

Lunchpauze

 
Middag
12:30

Onderscheid probleemgedrag – psychische stoornissen, diagnostische categorieën; presentatie van praktijkgevallen

14:15

Pauze

14:30

Behandeling en ondersteuning

17:00

Afsluiting

Anton Došen

Professor dr. Anton Došen is kinderpsychiater en psychiater en als zodanig verbonden geweest aan het Observatiecentrum de Hondsberg in Oisterwijk. Later was hij directeur behandeling van Nieuw Spraeland, centrum voor behandeling van psychische en gedragsstoornissen bij mensen met een verstandelijke beperking, te Oostrum (thans STEVIG, onderdeel van Dichterbij). Tegelijkertijd was hij verbonden aan de Radboud Universiteit Nijmegen als bijzonder hoogleraar met als leeropdracht “Psychiatrische aspecten van verstandelijke beperking”. Door zijn educatieve activiteiten en publicaties neemt hij al meer dan dertig jaar landelijk en internationaal een vooraanstaande plaats in op het gebied van diagnostiek en behandeling van psychiatrische stoornissen en gedragsproblemen bij mensen met een verstandelijke beperking. Hij ontwikkelde de SEO (Schaal voor Emotionele Ontwikkeling), het Ontwikkelingsdynamisch model en het model van integratieve diagnostiek en behandeling bij mensen met een verstandelijke beperking. Deze modellen worden gebruikt door deskundigen uit verschillende landen. Na zijn emeritaat zet hij zich nog volop in voor de ontwikkeling van de zorg van de geestelijke gezondheid van deze mensen.      
Bekijk de docent

Aanbevolen literatuur:

Deb, S., Salvador-Carulla, L., Barnhill, J., Torr, J., Bradley, E., Kwok, H., Bertelli, M.& Bouras, N. (2010). Problem Behaviours in Adults with Intellectual Disabilities: An International Guide for Using Medication. The World Psychiatric Association (WPA): Section Psychiatry of Intellectual Disability (SPID). download dit document hier>>

Deb S., Matthews T., Holt G., Bouras N. (2001). Practice guidelines for the assessment and diagnosis of mental health problems in adults with intellectual disability. Brighton, Pavilion download dit document hier>>

Došen, A. (2014). Psychische stoornissen, probleemgedrag en verstandelijke beperking. Een integratieve benadering bij kinderen en volwassenen. Assen: Koninklijke Van Gorcum BV. (vijfde herziene druk). ISBN 9789023252498. Bestel dit boek hier >>

Došen, A., Gardner W., Griffiths D., King R., Lapointe A. (2008): Richtlijnen en principes voor praktijk; beoordeling,diagnose, behandeling en bijbehorende ondersteuning voor personen met verstandelijke beperking en probleemgedrag. Utrecht LKNG en Gouda CCE. download dit document hier>>

Tyrer S. (2001). Psychopharmacological approaches. In A. Došen, & K.. Day (Eds.), Treating mental illness and behaviour disorders in children and adults with mental retardation. Washington: American. Psychiatric Press, pp. 45-68. Bekijk dit boek hier>>

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van nieuwe trainingen en ontwikkelingen

Aanmelden nieuwsbrief