Interactiegericht coachen met begeleiders: Inzicht in interacties met de SIG-B

Het is heel belangrijk dat cliënten met een verstandelijke beperking op een respectvolle en effectieve wijze worden bejegend. Bij voorkeur hebben professionals in de gehandicaptenzorg dan ook een open en nieuwsgierige basishouding. Hiermee kunnen ze zonder oordeel naar de achtergrond van het uitdagend gedrag kijken en vervolgens tegemoetkomen aan de basale behoeften van hun cliënten. Maar het is niet altijd eenvoudig om die open en nieuwsgierige houding vast te houden als het gedrag van cliënten heel uitdagend (of problematisch) is. De emoties in teams kunnen dan hoog oplopen en begeleiders kunnen zich machteloos voelen. Wat kun je dan doen als gedragsdeskundige om deze teams te ondersteunen? Hoe kun je ze handvatten geven om de regie weer terug te krijgen?

Interactiegericht coachen

Een basishouding is vooral eenrichtingsverkeer vanuit de begeleider naar een cliënt en heeft altijd hetzelfde karakter van actief luisteren en mentaliseren. Interactie gaat daarentegen meer over de wisselwerking tussen cliënt en begeleider. Het gedrag van de cliënt triggert gedrag bij de begeleider en andersom. Begeleiders hebben niet altijd in de gaten dat hun interacties het uitdagend gedrag bij een cliënt juist oproept of in stand houdt. Als deze begeleiders bewust voor een andere interactiestijl kiezen dan kan het uitdagende gedrag van cliënt op termijn veranderen. Het geeft je daarmee meer ingangen om de regie over het onderlinge contact wat meer terug te krijgen. Het kan dus heel waardevol zijn om samen met een team naar de verschillende interactiestijlen binnen het team te kijken en hiervan te leren. Vervolgens kun je begeleiders coachen om een andere interactiestijl te hanteren richting specifieke cliënten.

Schaal voor Interactief Gedrag van Begeleiders (SIG-B)

De SIG-B is een valide en betrouwbaar instrument waarmee in een kort tijdsbestek de diverse interactiestijlen binnen een team in kaart worden gebracht. De SIG-B is grotendeels gebaseerd op interactiecirkel van Leary. De schaal bestaat uit 30 vragen en begeleiders vullen die schaal in over hun eigen bejegening naar één cliënt met uitdagend gedrag. Het invullen van de schaal zelf kost 10 minuten en het is de bedoeling dat hierna een teamgesprek (in de vorm van een workshop) plaatsvindt samen met de gedragsdeskundige.

Leergang interactiegericht coachen met begeleiders

Naast de training over inzicht in interacties met de SIG-B kun je nog enkele andere trainingen volgen rond interactiegericht coachen van begeleiders:

• Interactiegericht coachen met begeleiders: Inzicht in interacties met de SIG-B
• Interactiegericht coachen met begeleiders: Interacties in teams veranderen
• Interactiegericht coachen met begeleiders: Aan de slag met de SIG-B

Inhoud

In deze studiedag gaat docent Arno Willems in op de ins en outs van interactiegericht coachen.

De volgende onderwerpen komen aan bod:

• Het interactiemodel van Leary en Benjamin en hoe dit te gebruiken
• De Schaal voor Interactief Gedrag van Begeleiders (SIG-B)
• Het bespreken van de uitkomsten van de SIG-B met een team
• De onderstroom in een team: de impact van emoties en zelfverzekerdheid

Leerdoelen:
Aan het eind van de studiedag:

1. Kan de cursist bepalen of een team-workshop rond interactie zinvol is;
2. Kent de cursist de interactiemodellen van Leary en Benjamin;
3. Kan de cursist de belangrijkste interactieprincipes inzetten bij een casus;
4. Weet de cursist hoe hij/zij de SIG-B kan inzetten en bespreken met het team;
5. Weet de cursist hoe hij/zij begeleiders kan helpen reflecteren op hun emoties en zelfverzekerdheid

Voorbereiding en studiebelasting

Voor het volgen van de studiedag is voorbereiding nodig. Voorafgaand aan de studiedag dien je literatuur te lezen, een CCE-video te bekijken (zie literatuur onder de tab literatuur) en een casus in te sturen. Daarnaast is het de bedoeling dat je een VIA  lijst invult, deze kun je gratis bereiken via https://www.viacharacter.org/survey/account/Register  De literatuur en omschrijving van de casus ontvang je voorafgaand aan de studiedag per e-mail.

De totale studiebelasting is 13 uur en bestaat uit:

• 6 contact uren
• 6 uur lezen van literatuur (60 bladzijdes)
• 1 uur voor het bekijken van de CCE-video en het aanleveren van een casus

Cliëntgroep

De studiedag heeft vooral betrekking op cliënten met een matige en lichte verstandelijke beperking.

Doelgroep studiedag

Orthopedagogen of psychologen, die teams begeleiden, waarin professionals worstelen met probleemgedrag van cliënten met een verstandelijke beperking, in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, GGZ of het onderwijs.

Er kunnen maximaal veertien cursisten deelnemen

Accreditatie

Accreditatie wordt aangevraagd bij:

• het accreditatiebureau NIP K&J / NVO OG;
• Indien de accreditatie wordt toegekend door het NIP K&J / NVO OG, dan geldt deze ook voor het SKJ.

Certificaat en invoeren presentie

FORTIOR reikt aan het eind van de dag certificaten uit. Op het certificaat staan de accreditaties en hun ID-nummers vermeld.

Voor sommige registers van beroepsverenigingen, zoals bij NIP K&J / NVO OG, kwaliteitsregister Paramedici, KNGF, Register Vaktherapie en Registerplein, voert FORTIOR de presentie in. Hiervoor hebben wij het nummer nodig waarmee je in het register bent ingeschreven.

Verplichte Literatuur

1. Bekijk de CCE-Tedtalk: https://www.cce.nl/expertise/cce-podium/dansles
2. Willems, A (2019) Trainen en coachen van begeleiders in hun bejegening van kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking en probleemgedrag. TOKK 44 (pp. 191-203)
3. Berking, M. (2017). Emotieregulatie. Houten: Bohn Stafleu van Loghum. (pp. 19-40)
4. Hiemstra, D., & Bohlmeijer, E. (2013). De sterkekantenbenadering. In Bohlmeijer, E., Bolier, L., Westerhof, G., & Walburg, J.A. (red.). Handboek Positieve Psychologie. Amsterdam, Boom (pp. 123-137).