Terug naar het overzicht

Oplossingsgericht werken & visualisaties

Aantal keer bekeken: 818 views

Oplossingsgericht werken heeft inmiddels zijn weg gevonden in de ondersteuning van mensen met een verstandelijke beperking. Deze manier van werken sluit namelijk goed aan bij ontwikkelingen in de zorg.  Oplossingsgericht werken draagt bij aan “zelfbeschikking” en dat is een belangrijke factor in de kwaliteit van bestaan. Enkele jaren geleden verscheen in België een praktijkboek oplossingsgericht werken & visualisaties bij mensen met een verstandelijke beperking.  De blog bevat een korte samenvatting van het boek.

 

Meer dan een model of techniek

Volgens de auteurs van het praktijkboek Chris Van Dam en Chris De Rijdt is oplossingsgericht werken zoveel meer dan een gespreksmodel of een verzameling technieken. Zo zegt Chris Van Dam: “Zonder technieken kun je oplossingsgericht werken, met alleen technieken niet”. Het is veel belangrijker hoe je met elkaar omgaat, hoe je in het leven staat en hoe je kwaliteit geeft aan je eigen leven en dat van anderen.

 

Het gebruik van visualisaties

Als cliënten verbaal niet goed aan kunnen geven wat ze willen dan zijn visualisaties zijn een hulpmiddel om mensen met een verstandelijke beperking inspraak te geven.

 

Visualisaties zijn bedoeld om gesproken taal te verduidelijken en te ondersteunen. Het is niet de bedoeling dat visualisaties worden gebruikt als vervanging van gesproken taal. Bij het oplossingsgericht werken, worden visualisaties dus gebruikt als ondersteuning van de communicatie en om cliënten zelf keuzes te leren maken.

 

Pictogrammen, foto’s, tekeningen en voorwerpen zijn vormen van visualisaties. Ook geschreven taal kan helpen het gesprek te structuren. Deze laatste vorm verdient de voorkeur als een cliënt kan lezen.

 

Relatie en bejegening

Bejegening wordt door de auteurs ook heel belangrijk gezien bij ondersteund communiceren. Daarom worden hieraan een aantal bladzijdes gewijd in het praktijkboek. De volgende aandachtspunten worden genoemd:

  • Gelijkwaardigheid: de cliënt voelt zich geborgen in een sfeer van gelijkwaardigheid en waarbij de begeleider de ander serieus neemt.
  • Sensitieve responsiviteit: het is belangrijk dat een begeleider signalen opmerkt, ze juist interpreteert en er adequaat op reageert.
  • Eigen lichaamshouding: mensen communiceren niet alleen met woorden maar ook met hun lichaam. De begeleider dient zich hiervan bewust te zijn.
  • Kwaliteit van luisteren: luisteren betekent tijd geven aan de ander, de boodschap begrijpen en de boodschap beantwoorden.
  • Visualisaties op maat: Kies visualisaties die passen bij leefwereld van de cliënt en die aansluiten bij leeftijdsgebonden begrippen.

 

Het Brugse model voor oplossingsgericht werken

In het praktijkboek wordt het Brugse model voor oplossingsgericht werken als uitgangspunt genomen. In Nederland is vooral het oplossingsgerichte model bekend dat in de VS werd ontwikkeld door Steve de Shazer en Insoo Kim Berg. In de jaren ’80 van de vorige eeuw ontstond ook een Europese variant. Het Korzybski instituut in Brugge ontwikkelde het Brugse model voor oplossingsgericht werken.

 

De vier basisprincipes van het oplossingsgericht werken volgens het Korzybski Instituut zijn:

  1. Mensen hebben zelfhelende capaciteiten.
  2. De oorzaak van een probleem zegt (vaak) niets over de oplossing.
  3. De mogelijkheid om keuzes te kunnen maken is essentieel om zich goed te voelen.
  4. Het verkregen mandaat bepaalt de mogelijke interventies.

 

In het WWW model wordt het proces van oplossingsgericht werken duidelijk gemaakt:

oplossingsgericht werken & visualisaties 

 

Praktische tips en materiaal om te downloaden

Het praktijkboek bevat veel praktische tips. Er worden voorbeelden getoond van hoe de vragen en gesprekstechnieken uit het oplossingsgericht werken ondersteund kunnen worden met pictogrammen.  Deze picto’s zijn ontworpen door Bart Serriën die ontwerper is van de Sclera- pictogrammen. Als je het boek hebt aangeschaft, krijg je een code waarmee je het materiaal uit het boek kunt downloaden in kleur.

Oplossingsgericht werken & visualisaties

 

Zo zijn er een aantal visualisaties ontwikkeld om aan cliënten duidelijk te maken wat oplossingsgericht werken is. Vragen zijn heel belangrijk in het oplossingsgericht werken. De auteurs hebben daarom een aantal pictogrammen ontwikkeld voor de oplossingsgerichte vraag, de schaalvraag, de wondervraag en de vragen naar positieve uitzonderingen en successen.

 

In het boek staan ook een aantal leuke tips voor het geven van complimenten. Een leuk voorbeeld van een visualisatie is de complimentboom. Dit is een object dat is ontwikkeld om groepen te training in het geven van complimenten aan elkaar.

 

Door de auteurs wordt benadrukt dat het gebruik van visualisaties altijd maatwerk is. De kant en klare visualisaties uit het praktijkboek zijn voor een aantal cliënten prima geschikt. Bij andere cliënten moeten ze misschien worden aangepast of kunnen ze dienen als inspiratie voor een andere visualisatievorm

 

Het praktijkboek bestellen?

Bestel het praktijkboek over oplossingsgericht werken & visualisaties bij mensen met een verstandelijke beperking hier

 

 

Geïnteresseerd in meer artikelen zoals deze?
Blijf dan op de hoogte via onze nieuwsbrief.

Aanmelden voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van nieuwe trainingen en ontwikkelingen

Aanmelden nieuwsbrief