Terug naar het overzicht

Emotieregulatie en muziektherapie

emotieregulatie en muziektherapie Aantal keer bekeken: 1018 views

Mensen met een lichte verstandelijke beperking hebben vaak moeite met emotieregulatie. Dit heeft gevolgen voor het emotioneel welzijn van de persoon en ook voor zijn dagelijks functioneren. Hoe kan muziektherapie bijdragen aan het verbeteren van de emotieregulatie van mensen met een lichte verstandelijke beperking? Martina de Witte doet onderzoek naar: Arousal Regulation through Music Therapy in People with Mild Intellectual Disabilities (MID).

 

Emotieregulatie

Emotieregulatie omvat de interne en externe processen die verantwoordelijk zijn voor het controleren, evalueren en wijzigen van emotionele reacties om een bepaald doel te bereiken (Thompson, 1994). Het kunnen reguleren van je emoties is belangrijk om in je dagelijks leven adequaat te functioneren en goed met andere mensen om te kunnen gaan.

 

In 2014 promoveerde Lucinda Pouw op emotieregulatie bij mensen met autisme (lees hier de samenvatting van haar promotieonderzoek). Pouw noemt drie aspecten die belangrijk zijn voor het reguleren van emoties:

  1. Ten eerste is het nodig dat je jezelf bewust bent van je emoties. Dat betekent dat je onderscheid kunt maken tussen verschillende emoties. Je begrijpt waar emoties vandaan komen en wat de emoties met je doen.
  2. Vervolgens is het van belang om een coping strategie te hebben.
  3. Daarnaast is begrip van de emoties bij andere mensen belangrijk (empathie).

 

Stress heeft ook veel invloed op emoties en het emotioneel welbevinden van mensen. Als mensen onder stress staan zijn ze ook minder goed in staat om te denken en emoties te reguleren.

 

Emoties bij mensen met een lichte verstandelijke beperking

Uit onderzoek blijkt dat mensen met een lichte verstandelijke beperking vaak problemen hebben met emotieregulatie (Gligorovic & Buha, 2012)

 

Kinderen met een lichte verstandelijke beperking leren vaak later welke woorden bij welke emoties horen. Ook in de volwassenheid hebben mensen met een lichte verstandelijke beperking moeite met het uiten van hun emoties. Voor het denken over jezelf en je eigen emoties is het noodzakelijk dat je abstract kunt denken. Dit is iets waar mensen met een verstandelijke beperking moeite mee hebben. Daarom is het voor deze groep mensen vaak lastig om emoties te differentiëren en op zichzelf te reflecteren. Mensen met een verstandelijke beperking zijn ook minder goed in staat om de emoties van andere mensen te lezen.

 

Mensen met een lichte verstandelijke beperking hebben door hun cognitieve beperkingen vaak minder goede coping strategieën ontwikkeld. Ze kiezen vaker voor een emotie georiënteerde strategie waarbij de stresssituatie wordt geherdefinieerd (Het zal allemaal wel meevallen) of een vermijdende strategie. Ze kiezen minder vaak voor een actieve copingstrategie. Daarnaast laten mensen met een verstandelijke beperking vaker een ‘fight or flight’-reactie zien dan mensen zonder verstandelijke beperking.

 

Mensen met een lichte verstandelijke beperking ervaren relatief meer stress dan mensen met een normale begaafdheid.

 

Wat zijn gevolgen van een gebrekkige emotieregulatie?

Als een persoon niet goed in staat is emoties te reguleren, dan kan dit leiden tot onaangepast gedrag en verstoringen in relaties met andere mensen. Dit kan weer zorgen voor stress, faalervaringen, een negatief zelfbeeld en het ontstaan van psychopathologie.

 

Als iemand weinig controle heeft over zijn emoties dan is de kans groot dat deze persoon impulsief gedrag laat zien. Deze beperkte zelfcontrole kan er dus voor zorgen dat de persoon zijn gevoelens meteen omzet in daden. Als mensen zich daarnaast niet goed kunnen inleven in andere mensen, dan heeft dit consequenties voor de gewetensontwikkeling.

 

Emotieregulatie problematiek wordt bij jongeren met een lichte verstandelijke beperking gezien als een belangrijke risicofactor op delinquent gedrag.

 

De invloed van muziek(therapie) op emotieregulatie

Er zijn meerdere interventies die toegepast kunnen worden bij mensen met problemen in de emotieregulatie. Een van die interventies is muziektherapie. De ervaringsgerichtheid van deze therapievorm maakt het geschikt voor mensen bij wie cognitie geen geschikte ingang is. In muziektherapie gaat het om een impliciete werking van muziek op emotieregulatie. Nieuwe niet-cognitieve ervaringen die tegengesteld zijn aan het aanwezige impliciete weten, kunnen leiden tot een verandering in het impliciet weten en in het intern werkmodel.

 

Muziek heeft ook een invloed op arousal (die vaak gepaard gaat met stress). Muziek prikkelt en activeert de amygdala en dit leidt tot een verhoogde staat van arousal. Muziek heeft daarnaast een kalmerend effect en kan stress en angst reduceren.

 

Martina de Witte deed in 2014 een verkennende studie naar of muziektherapie mensen met een lichte verstandelijke beperking helpt bij hun copingvaardigheden, spanningsregulatie en het uiten van emoties. Ze onderzocht een beperkte groep mensen met een lichte verstandelijke beperking, emotieregulatie problematiek en een risico op delinquent gedrag. Ze gebruikte de interventie “Muziek als krachtpatser” waarbij wordt gewerkt met percussie. Spanning wordt gekoppeld aan dynamiek, tempo en timing. De experimentele groep werd vergeleken met een controle groep.

 

De interventie “muziek als krachtpatser” blijkt vooral effect te hebben op de componenten “spanningsregulatie” en “het uiten van emoties”. Patiënten hanteerden na de muziek therapeutische interventie een minder vermijdende en passieve copingstrategie.

 

Bronnen

M de Witte, Muziektherapie en emotieregulatie. Een pilotstudie bij forensische patiënten met een licht verstandelijke beperking in Tijdschrift voor vaktherapie 2014/3, jaargang 10 https://www.han.nl/onderzoek/kennismaken/han-sociaal/lectoraat/zorg-voor-mensen-met-verstandelijke-beperking/team/promovendi/martina-de-witte/_attachments/artikel_de_witte_muziektherapie_en_emotieregulatie.pdf

Proefschrift van L. Pouw (2014). Emotion Regulation in Children with Autism Spectrum Disorder. The link with social functioning and psychopathology. Leiden: auteur (proefschrift)

Whitepaper van MEE Zuid-Holland Noord, LVB-ers die uit balans zijn. Hoe herken je ze, hoe ga je er mee om? Sociaal emotioneel functioneren bij mensen met een lichte verstandelijke beperking. https://www.zorgwelzijn.nl/PageFiles/33133/inzetten/whitepaper-lvb.pdf

Vond je de blog interessant? Wil je op de hoogte blijven van onze blogs? Meld je dan nu aan voor de nieuwsbrief!
Aanmelden voor de nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van nieuwe trainingen en ontwikkelingen

Aanmelden nieuwsbrief