Trauma sensitief werken in de praktijk

Wanneer zeer jonge kinderen traumatische ervaringen opdoen, zal de hersenontwikkeling en de ontwikkeling van de persoonlijkheid problematisch verlopen. Deze problemen komen tot uiting op uiteenlopende domeinen zoals stress- en emotieregulatie, leerprocessen, denken en communiceren.

Wat deze kinderen gemeen hebben is een diversiteit aan klachten en een sociaal en emotioneel functioneren dat gekenmerkt wordt door onvoorspelbaarheid. Vaak wordt lange tijd over het hoofd gezien dat ontwikkelingsproblemen en probleemgedrag bij deze kinderen, jongeren en volwassenen het gevolg is van vroegkinderlijk trauma.

Bij kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking is het ook mogelijk dat een traumatische levensstart door veel (medische) problemen een gelijkaardige traumatiserende impact heeft op kinderen en hun ouders. De latere effecten van deze ingrijpende ervaringen in de vroege kindertijd zijn voor een buitenstaander soms moeilijk te begrijpen aangezien ze gemaskeerd worden door allerhande gedrags- en relationele problemen.

In het latere leven blijven er echter mogelijkheden voor groei, indien het kind een goed afgestemde en continue ondersteuning geboden wordt. Misschien is het niet altijd mogelijk om alle wonden te helen; er zijn wel mogelijkheden om rust te brengen en deze kinderen te helpen beter om te gaan met hun kwetsbaarheden en zich zo veerkrachtiger te ontwikkelen.

Inhoud van de training

De training van Marlies Greve en Clarie Dekker is gebaseerd op recente wetenschappelijke inzichten, hoofdzakelijk de theorie van The National Child Traumatic Stress Network en de hechtingstheorie van Bowlby.

De beroepsopvoeder krijgt in deze training informatie over de effecten van traumatisering op de ontwikkeling en het gedrag van jonge kinderen. Praktische handvatten geven de beroepsopvoeder meer mogelijkheden om signalen van trauma te herkennen en om een positieve bijdrage te leveren aan het herstel en de levenskwaliteit van deze beschadigde kinderen.

De volgende onderwerpen komen tijdens de training aan bod:

1. Verschillende soorten trauma,
2. Hersenontwikkeling, stress en trauma,
3. Gevolgen van vroegkinderlijk trauma,
4. De rol van trauma in gedrag,
5. Hechtingsproblematiek en spelstoornis,
6. Ondersteuning en herstel,
7. De traumasensitieve beroepsopvoeder.

Leeruitkomst

Deelnemers aan deze training weten welke signalen en gedragingen op traumatisering kunnen wijzen en zijn hierdoor in staat algemene- en spelbegeleidingsinterventies toe te passen, die aansluiten bij de (ontwikkelings)behoefte van het kind, die het kind helpen de negatieve gevolgen van zijn trauma te verminderen en die de versterking van de relatie tussen het kind en de beroepsopvoeder bevordert.

Lesmateriaal

De cursisten krijgen aan het einde van de dag de reader De traumasensitieve beroepsopvoeder met theoretische informatie en praktijkoefeningen mee.

Voorbereiding en studiebelasting

 De training is te volgen zonder voorbereiding. De studiebelasting bestaat uit het aantal contact uren. In dit geval is dit 6 uur. Van de cursisten wordt verwacht, dat ze naderhand de uitgebreide ‘reader’ bestuderen en het geleerde in praktijk brengen (huiswerkopdracht als zelfstudie). Hier staat 1,5 contactuur voor.

Cliëntgroep

 De inhoud van deze training heeft betrekking op kinderen met een verstandelijke beperking die bijvoorbeeld mishandeling of misbruik hebben ondergaan. Dit geldt ook voor “nieuwkomers”. Nieuwkomers zijn buitenlandse kinderen die nog maar net in Nederland wonen en die vaak zeer schokkende ervaringen hebben meegemaakt in hun thuisland, op weg naar Nederland en/of in Nederland. Vrijwel iedere instelling heeft hier nu mee te maken. Omdat deze kinderen de Nederlandse taal nog moeten leren, kan met een non-verbale, ervaringsgerichte interventie een passende behandeling geboden worden.

Doelgroep

GGZ-agogen, pedagogisch medewerkers, cliëntondersteuners, begeleiders, vak- en speltherapeuten, verpleegkundigen en onderwijsondersteunende medewerkers die werken met kinderen met een verstandelijke beperking in orthopedagogische kindercentra, woonvormen voor kinderen, onderwijs, kinderpsychiatrie, ziekenhuizen of in hun eigen praktijk.

Accreditatie

Accreditatie wordt aangevraagd bij het Register Vaktherapie en het SKJ.