Basistraining: het inschatten van emotionele ontwikkeling met de SEO-R² en aansluiten bij basale emotionele behoeften

In de afgelopen 25 jaar heeft de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling zich ontwikkeld tot een volwaardige, betrouwbare en gevalideerde schaal. Inmiddels is er de Schaal voor Emotionele Ontwikkeling – Revised² (SEO-R²).  De schaal is uitgegroeid tot een onmisbaar instrument voor assessment in de beeldvorming, diagnostiek en ondersteuning bij mensen met een verstandelijke beperking. Als er naast de verstandelijke beperking ook nog sprake is van gedragsproblemen of een psychiatrische stoornis, dan helpt de SEO-R² om het gedrag van de persoon beter te begrijpen en kan de omgeving beter worden afgestemd op de basale behoeften van de persoon (Morisse, Sappok, De Neve en Došen, 2017). Deze vertaalslag naar het concreet vormgeven van de context van de persoon is essentieel in het streven naar een zo hoog mogelijk kwaliteit van leven. Zorgprofessionals worden voor de uitdaging gesteld om op een dynamische manier op behoeften in te spelen en hun verwachtingen aan te passen aan wat deze persoon op dat specifieke moment aankan.

Basistraining over emotionele ontwikkeling en de SEO-R²

Deze online training is bedoeld voor professionals die geen of weinig ervaring hebben met het gebruik van het model van emotionele ontwikkeling. Tijdens deze training hoor je meer over de achtergrond van het model en hoe je deze in de praktijk kunt gebruiken. Het doel van de dag is dat je na afloop kunt starten met het inschalen van de emotionele ontwikkeling van cliënten en het op een dynamische wijze inspelen op de behoeften die daaraan zijn gekoppeld.

Er wordt van je verwacht dat je eigen casuïstiek deelt (uiteraard zonder de persoonsgegevens van je cliënt kenbaar te maken) en bereid zijn de eigen visie en begeleidingsstijl te bespreken en kritisch te evalueren.

Online training

Deze scholing wordt aangeboden als een online training. FORTIOR maakt hierbij gebruik van het programma Zoom. Voor het deelnemen aan een online training heb je een snelle internetverbinding nodig. Daarnaast heb je een PC of laptop nodig met een camera, microfoon en luidspreker. Een smartphone is niet geschikt voor het volgen van een online training.

Benodigde literatuur

Het is belangrijk dat je gedurende de hele cursus kunt beschikken over de volgende literatuur

Morisse, F., & Došen, A. (Red.). (2024). SEO-R². Schaal voor Emotionele Ontwikkeling – Revised². Antwerpen-Den Bosch: Gompel&Svacina ISBN 978 94 6371 500 3

Ga zorgvuldig om met de afname van de SEO-R²

In de handleiding van de SEO-R² worden geen eisen gesteld ten aanzien van de zorgopleiding of het opleidingsniveau van de persoon die de schaal afneemt. Wel worden in de handleiding  (pagina 32 en 33)  eisen gesteld aan de kennis, vaardigheden en ervaring die de beoordelaar nodig heeft om de SEO goed te kunnen afnemem. Zo is het belangrijk, dat de persoon die de schaal afneemt:

1. voldoende kennis heeft van de emotionele ontwikkeling en de ontwikkelingsdynamische benadering volgens prof. dr. Anton Došen
2. kennis heeft van de algemene ontwikkelingspsychologie.
3. de schaal eerst een aantal keer als oefening heeft afgenomen, voordat hij/zij de schaal bij een echte cliënt afneemt. Bij voorkeur oefen je onder begeleiding van een ervaren beoordelaar.
4. de informanten (zoals ouders of begeleiders) uitleg en duidelijkheid kan verschaffen over de emotionele ontwikkeling en de SEO-R².
5. de afname van de SEO-R² inbedt in een ruimere totaalvisie rond emotionele ontwikkeling.

Om deze reden zal FORTIOR bij deze scholing over de SEO-R² geen beroepsgroepen weigeren. Wel wil FORTIOR jou als deelnemer aan deze scholing op het hart drukken om zorgvuldig om te gaan met de afname van de SEO-R². Aangezien er aan deze studiedag geen toetsing is verbonden, is het je eigen professionele verantwoordelijkheid om in te schatten of je (na afloop van de training) in voldoende mate beschikt over de benodigde kennis en vaardigheden om de SEO-R² af te kunnen nemen.

Inhoud

Tijdens deze online cursus neemt docent Inge Mestdagh je mee in het model van de SEO-R². Doormiddel van praktische oefeningen kun je tijdens de cursus steeds oefenen met het toepassen van de theorie in je eigen werksituatie.

Thema’s die aan bod komen:

• De betekenis van emotionele ontwikkeling.
• De plaats van emotionele ontwikkeling in het geheel van de ontwikkeling van persoonlijkheidsstructuren.
• Fasen in emotionele ontwikkeling.
• De toepasbaarheid bij verschillende doelgroepen.
• Wetenschappelijke onderbouwing.
• Nut en noodzaak: het belang van werken vanuit emotionele ontwikkeling
• Opbouw en gebruik van de SEO-R²
• De vertaling van de uitkomsten van de SEO-R² naar een begeleidingsstijl.
• De moeilijkheden die zich kunnen voordoen bij een disharmonisch profiel en bij een (grote) discrepantie met de cognitieve ontwikkeling.

Praktische oefeningen gaan over:

• Betekenisverlening van concrete gedragingen vanuit verschillende oogpunten.
• Inschalen van (een gedeelte van) de emotionele ontwikkeling aan de hand van de SEO-R² van een eigen casus.
• De vertaalslag naar het concrete handelen van hulpverleners, het vorm geven van de context.

Leerdoelen
Aan het eind van de training:

1. Ben je op de hoogte van het model voor emotionele ontwikkeling en de vijf fasen in de emotionele ontwikkeling.
2. Kan je het model voor emotionele ontwikkeling toepassen bij verschillende doelgroepen.
3. Heb je geleerd hoe de SEO-R² op de juiste manier afgenomen en gescoord kan worden
4. Kan je de uitkomsten van de SEO-R² vertalen naar een juiste begeleidingsstijl
5. Ben je op de hoogte van de uitdagingen van een disharmonisch SEO profiel en kun je adviezen geven over cliënten met een disharmonisch profiel ondersteund kunnen worden.

Voorbereiding en studiebelasting

De online training is te volgen zonder voorbereiding. Indien gewenst kun je de aanbevolen literatuur doorlezen.

Indien gewenst kun je tussen de bijeenkomsten door aan de slag gaan met de lesstof en bij de volgende bijeenkomst je vragen stellen aan de docent.

De verwachte studiebelasting is 12 tot 16 uur en bestaat uit:

• 12 contacturen
• 2-4 uur reflecteren op de lesstof en oefenen met de schaal

Cliëntgroep waarop de cursus betrekking heeft

Het model van emotionele ontwikkeling is ontwikkeld voor kinderen, jongeren en volwassenen met een zeer ernstige, ernstige, matige of lichte verstandelijke beperking en eventuele bijkomende stoornissen. Op dit moment wordt het breder toegepast bij personen met een zekere kwetsbaarheid door autisme, bepaalde psychiatrische stoornissen, een afhankelijkheidsprobleem of andere.

Doelgroep voor deze cursus

De scholing is bedoeld voor professionals die nog weinig tot geen ervaring hebben met model voor emotionele ontwikkeling en het gebruik van de SEO-R². Ook is de training bedoeld voor professionals die in hun werk met het model voor emotionele ontwikkeling te maken hebben en graag de theoretische achtergrond willen leren kennen.

De inhoud van de training is gericht op zorgprofessionals die werken met mensen met een verstandelijke beperking in hun eigen praktijk of in organisaties voor zorg aan mensen met een verstandelijke beperking, GGZ, verslavingszorg, forensische hulpverlening of speciaal onderwijs.

Accreditatie

Accreditatie is toegekend door:

• Accreditatiebureau NIP K&J /NVO OG voor het volgend aantal punten:
  • Herregistratie: 12 punten
  • Opleiding-behandeling: 2 punten
  • Opleiding – diagnostiek: 4 punten
• De accreditatie van het NIP/ NVO geldt ook voor het SKJ voor 12 punten t.b.v. herregistratie
• Accreditatiebureau Verpleegkundig Specialisten Register voor 12 punten

Accreditatie wordt aangevraagd bij:

• Registerplein voor Psychodiagnostisch medewerkers, Maatschappelijk werkers en GGZ-agogen.

Overige accreditaties in overleg

Heb je een andere accreditatie nodig dan hierboven staat vermeld? Stuur dan een bericht naar inschrijvingen@fortior.info met de vraag of de gewenste accreditatie kan worden aangevraagd. FORTIOR zal je dan expliciet laten weten of de accreditatie wel of niet zal worden aangevraagd.

Certificaat en invoeren presentie

FORTIOR reikt aan het eind van de dag certificaten uit. Op het certificaat staan de accreditaties en hun ID-nummers vermeld.

Voor sommige registers van beroepsverenigingen, zoals bij NIP K&J / NVO OG, kwaliteitsregister Paramedici, KNGF, Register Vaktherapie en Registerplein, voert FORTIOR de presentie in. Hiervoor hebben wij het nummer nodig waarmee je in het register bent ingeschreven.

Als FORTIOR geen nummer van je heeft, dan kan de presentie niet worden ingevoerd. Zorg er dus voor dat je correcte nummer bekend is bij FORTIOR!

Literatuur

Het is nodig dat je de volgende literatuur ter beschikking hebt

• Morisse, F., & Došen, A. (Red.). (2024). SEO-R². Schaal voor Emotionele Ontwikkeling – Revised². Antwerpen-Den Bosch: Gompel&Svacina ISBN 978 94 6371 500 3

Aanbevolen literatuur

• Došen, A. (2014). Psychische stoornissen, probleemgedrag en verstandelijke beperking. Een integratieve benadering bij kinderen en volwassenen. Assen: Koninklijke Van Gorcum BV. (vijfde herziene druk). ISBN 9789023252498.
• Morisse, F., Sappok,T., Neve de, L.,  & Došen, A. (2017). SEO-V. Schaal voor Emotionele Ontwikkeling van mensen met een verstandelijke beperking-Verkort. Antwerpen-Apeldoorn. Garant nv. ISBN: 9789044135855
• Morisse, F. & Vandevelde, S. (2021) Emotionele ontwikkeling bij personen met een verstandelijke beperking en geestelijke gezondheidsproblemen. Theorie, onderzoek en praktijk Antwerpen-Den Bosch: Gompel&Svacina
• Morisse, F., Claes, L. Koedoot, P. De Neve, L. (2023) De liefdevolle revolutie van Anton Došen Antwerpen-Den Bosch: Gompel&Svacina
• Vonk, J (2021). Emotionele ontwikkeling: over basisbehoefte, draagkracht en plezier. Den Haag: Acco.

Programma dag 1

Programma dag 2

Dagprogramma dag 3

Dagprogramma dag 4