Interactiegericht coachen met begeleiders: Interacties in teams veranderen

Sommige begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking krijgen te maken met allerlei vormen van   probleemgedrag. Dit kan negatieve emoties, stress en een gevoel van machteloosheid te weeg brengen. In uitdagende situaties wordt meestal aan een gedragsdeskundige gevraagd om teams te ondersteunen. Niet alle teams met begeleiders staan open voor adviezen en suggesties. Sommige teams blijven bijvoorbeeld hangen in de opvatting “dat hun cliënt het erom doet” of dat “de cliënt niet in de groep past vanwege het complexe gedrag”. Wat kun je dan als gedragsdeskundige doen om een team toch in beweging te krijgen? Wat kun je doen om ervoor te zorgen dat teams hun bejegening en interactie aanpassen als dat nodig is?

Interactiestijlen en onderstroom

Als teams te maken hebben met zeer uitdagende cliënten dan kunnen gedragsdeskundigen volgens Arno Willems twee ingangen kiezen om een team weer een gevoel van regie te geven: De ene ingang is vooral pedagogisch via ‘interactie en interactiestijlen’ en de andere ingang is het werken met de ‘onderstroom’.

De onderstroom gaat meer over de binnenkant van de begeleider. Bij deze ingang onderzoek je samen met de begeleider hoe het werken met uitdagende cliënten toch fijn kan blijven. Hierbij kun je gebruik maken van wat het CCE noemt ‘meervoudig kijken’ naar de eigen gevoelens, drijfveren, opvattingen, waarden en normen.

De interactie gaat over de wisselwerking tussen de begeleider en cliënt. Het gedrag van een cliënt triggert namelijk gedrag bij de begeleider en andersom. Door bewust een andere interactiestijl te kiezen, verandert het gedrag bij de cliënt op de langere duur mogelijk ook.

Het motiveren van teams

Als er binnen een team weerstand bestaat dan is het voor de gedragsdeskundige belangrijk om het team met een open houding en oprechte nieuwsgierigheid tegemoet te treden, net zoals je ook verwacht van begeleiders bij hun uitdagende cliënten. Gedragsdeskundigen hebben misschien niet altijd in de gaten dat ze de vooral het vakinhoudelijk uitleggen als strategie kiezen om een team in beweging te krijgen. In de psychologie – en andere disciplines zoals marketing – zijn er diverse andere technieken en modellen beschikbaar waarmee je mensen in beweging kunt krijgen. De docent neemt tijdens deze studiedag enkele van deze technieken en modellen met je door.

Leergang interactiegericht coachen met begeleiders

Naast de training over het motiveren van teams kun je nog enkele trainingen volgen rond interactiegericht coachen van begeleiders:

• Interactiegericht coachen met begeleiders: Inzicht in interacties met de SIG-B
• Interactiegericht coachen met begeleiders: Interacties in teams veranderen
• Interactiegericht coachen met begeleiders: Aan de slag met de SIG-B

Inhoud

De volgende thema’s komen aan bod:

• ‘Diagnose’ van het veranderprobleem
• Inzicht in eigen basishouding, emoties en kernkwaliteiten.
• Interactieprincipes in model van Leary hanteren
• Oplossingsgericht en Socratisch motiveren
• 7 organisatiedynamieken van CCE

Aan het eind van de studiedag:

• Kan de cursist een snelle screening maken waarom zijn/haar advisering niet goed lukt
• Weet de cursist hoe hij/zij zelf kan reflecteren op eigen basishouding, emoties en kernkwaliteiten tijdens het adviseren
• Kan de cursist enkele werkrelatie- en motiveringstechnieken inzetten

Voorbereiding en studiebelasting

Voor deze studiedag is voorbereiding noodzakelijk. Deze bestaat uit het lezen van een aantal artikelen. Opdracht: vul tevoren voor jezelf de VIA Strengths Questionnaire in (Nederlandse versie aanklikken) op https://www.viacharacter.org/survey/account/Register (dan krijg je een pdf met je eigen uitkomsten via je mail)

De totale studiebelasting is 13 uur:

• 6 contact uren
• 7 uur voor het lezen van literatuur en de opdracht

Cliëntgroep

De studiedag heeft vooral betrekking op cliënten met een lichte tot ernstige verstandelijke beperking.

Doelgroep studiedag

Orthopedagogen of psychologen, die teams begeleiden, waarin professionals worstelen met probleemgedrag van cliënten met een verstandelijke beperking, in de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, GGZ of het onderwijs.

Er kunnen maximaal veertien cursisten deelnemen

Accreditatie

Accreditatie wordt aangevraagd bij:

• het accreditatiebureau NIP K&J / NVO OG;
• Indien de accreditatie wordt toegekend door het NIP K&J / NVO OG, dan geldt deze ook voor het SKJ.

Certificaat en invoeren presentie

FORTIOR reikt aan het eind van de dag certificaten uit. Op het certificaat staan de accreditaties en hun ID-nummers vermeld.

Voor sommige registers van beroepsverenigingen, zoals bij NIP K&J / NVO OG, kwaliteitsregister Paramedici, KNGF, Register Vaktherapie en Registerplein, voert FORTIOR de presentie in. Hiervoor hebben wij het nummer nodig waarmee je in het register bent ingeschreven.

Verplichte literatuur:

1. Embregts, P., Willems, A., & Knotter, M. (2016). Trainen van begeleiders. In R. Didden, X. Moonen, P. Troost, & W. Groen (red.), Handboek Psychiatrie en Lichte Verstandelijke Beperking (pp. 471-481). Utrecht: De Tijdstroom.
2. Keijsers, G., Vossen, C. & Keijsers, L. (2012). Helpen veranderen: Motiveringsstrategieën in de psychotherapie. Amsterdam; Boom (pp. 15-44)
3. Appelo, M. (2010). Waardenloze gesprekken: Socratisch motiveren in de praktijk. Amsterdam: Boom. (pp. 65-77).
4. Berg & Szabo (2005). Oplossingsgericht coachen. Thema. (pp. 145-151)
5. Hiemstra & Bohlmeijer (2013). De sterkekantenbenadering. (pp. 123-136)
6. Remmerswaal. Handboek Groepsdynamica. Hoofdstuk Valkuilen (pp.390-395)