Groepsklimaat in (L)VB groepen: fundamenten en interventies, een breed perspectief

Mensen met een (lichte) verstandelijke beperking leven vaak in een groep of hebben dagbesteding in een groep. Het groepsklimaat is voor mensen met (L)VB dus een factor van belang. Maar wat maakt een (L)VB groep tot een positieve woon- of dagbestedingsgroep? Waardoor is de dynamiek in de ene groep positief en in de andere groep negatief? Welke factoren hebben daar invloed op? En wat is de impact van het groepsklimaat op het welzijn en de ontwikkelkansen van cliënten? Op welke manieren kun je als gedragsdeskundige of begeleidersteam invloed uitoefenen om het groepsklimaat te optimaliseren?

Deze en meer vragen rondom het groepsklimaat en groepsdynamiek in (L)VB groepen komen aan de orde tijdens de online training ‘Groepsklimaat in (L)VB groepen’. Er blijkt namelijk behoorlijk veel te zijn wat je kunt doen om het groepsklimaat positief te beïnvloeden, veel meer dan tot nu toe (bewust) ingezet wordt in de meeste woongroepen. Vaak wordt er te lang gewacht met bewust beïnvloeden, waardoor er nog maar weinig interventies over blijven om in te zetten. Dat kan ook anders door te zorgen voor een goed fundament en door proactieve interventies in te zetten. Voor het beïnvloeden van het groepsklimaat hoef je niet van alles op te tuigen en het kost ook niet heel veel tijd. In de praktijk blijkt dat een aantal goed gekozen kleine interventies al veel verschil kunnen maken.

In deze training gaat docent Aswintha Mandemaker met behulp van casuïstiek de verschillende soorten interventies langs. Ze brengt in kaart wat de fundamenten zijn voor een positief groepsklimaat en welke interventies je proactief kunt inzetten om te bouwen aan de groep. Uiteraard besteedt ze ook aandacht voor de achterliggende theorieën. Kennis van deze theorieën helpt om met een andere bril naar de groep te kijken, waardoor andere mogelijkheden zichtbaar worden.

Boek “Groepsdynamiek in de verstandelijk gehandicaptenzorg”

In 2019 verscheen het boek “Groepsdynamiek in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Methodisch werken aan een positief groepsklimaat.” van Aswintha Mandemaker. In dit boek vertaalt de auteur de algemene kennis over groepsdynamiek naar specifiek de verstandelijk gehandicaptenzorg. Tijdens de training wordt de theorie uit het boek gebruikt en wordt je ook gevraagd om stukken uit het boek te lezen. Daarom is het noodzakelijk om het boek aan te schaffen als je de cursus gaat doen. Je mag het boek zelf bestellen bij een boekhandel, het is ook mogelijk om het boek bij inschrijving bij te bestellen.

Training van 1,5 dag

Deze training duurt 1,5 dag. De eerste bijeenkomst bestaat uit een online bijeenkomst van 9:30 tot 12:30 uur. In deze bijeenkomst zal voornamelijk de theorie worden behandeld aan de hand van casuïstiek.

De tweede bijeenkomst vindt op locatie plaats en duurt van 10:00 tot 17:00 uur. Omdat er tijdens deze bijeenkomst veel geoefend gaat worden met de behandelde stof, willen we de deelnemers vragen om naar de locatie te komen. Als er echt een zeer dringende reden is, dan is het mogelijk om online aan te sluiten via een livestream.

Inhoud van de training

Tijdens deze training gaat Aswintha Mandemaker in op de interventies die je als gedragsdeskundige of begeleider kunt inzetten om een positief groepsklimaat te bevorderen. De training richt zich op het vergroten van kennis en inzicht en het aanreiken van praktische interventies.

De volgende onderwerpen komen tijdens de training aan bod:

• Kijken door een andere bril: de groep als geheel zien en de client binnen de context van de groep
• Achterliggende theorieën: Sociale systeemtheorie en Groepsdynamica
• Fundamenten voor een gunstig groepsklimaat
• Analyse en analysemiddelen
• Proactieve interventies om te bouwen aan een gunstig groepsklimaat
• De groep inzetten als middel in de begeleiding van de client

Aan het eind van de training heb je:

• Een groter bewustzijn van en nieuwe inzichten in de invloed die jij en je teamleden hebben op het groepsklimaat en de groepsdynamiek.
• Een nieuw denkkader, waarmee je kunt kijken naar de client binnen de context van de groep en naar de dynamiek in de groep. Hierdoor kun je de context van de groep zowel onderdeel van de probleemanalyse maken, als onderdeel van de oplossing.
• Met behulp van casuïstiek kennisgemaakt met een heel scala aan interventies om de dynamiek en het klimaat in de woon- of dagbestedingsgroep bewust positief te beïnvloeden.
• Zicht op het verband tussen individuele- en groepsinterventies en de versterkende kracht hiervan.
• Concrete tips om direct in de praktijk aan de slag te gaan met het beïnvloeden van het groepsklimaat.
• Kennis van de wijze waarop je groepsklimaat kunt analyseren en welke analysemiddelen beschikbaar zijn.

Voorbereiding en studiebelasting

Mandemaker, A. (2019) Groepsdynamiek in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Methodisch werken aan een positief groepsklimaat. Amsterdam: Uitgeverij SWP.

Voorafgaand aan de studiedag krijg je te horen welke hoofdstukken uit het boek je dient te lezen ter voorbereiding. Het vooraf lezen van het materiaal is onder andere nodig om aan de hand van casuïstiek de behandelde stof te kunnen verdiepen en te leren toepassen.

Ook is de bedoeling dat je een voorbereidende opdracht uitvoert.

De totale studiebelasting is 12 uur. De studiebelasting bestaat concreet uit:

• Het lezen van leesmateriaal: 2 uur
• Het maken van een voorbereidende opdracht: 1 uur
• Het aantal contact uren: 9 uur

Cliëntgroep

De inhoud van deze studiedag heeft betrekking op jongeren en volwassenen met een lichte tot matige verstandelijke beperking (grofweg IQ tussen 35 en 70) die in een woongroep wonen en/of dagbesteding hebben in een groep.

Doelgroep

De training is bedoeld voor professionals die met kinderen en volwassenen met een (lichte) verstandelijke beperking werken in onder andere de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, in de GGZ, de jeugd GGZ of de forensische zorg zoals:

• Orthopedagogen en psychologen die begeleidersteams van woon- of dagbestedingsgroepen ondersteunen;
• MBO+ en HBO begeleiders, senior begeleiders en teamleiders die betrokken zijn bij woon- of dagbestedingsgroepen;
• sociaal agogen, cliëntondersteuners, GGZ-agogen en gezinshuisouders.

Accreditatie

Voor deze training wordt geen accreditatie aangevraagd.

Accreditaties in overleg
Heb je accreditatiepunten nodig? Stuur dan een bericht naar inschrijvingen@fortior.info met de vraag of de gewenste accreditatie kan worden aangevraagd. FORTIOR zal je dan expliciet laten weten of de accreditatie wel of niet zal worden aangevraagd.

(Accreditatie bij accreditatiebureau NIP K&J / NVO OG en SKJ voor gedragsdeskundigen kan helaas niet worden aangevraagd)

Certificaat en invoeren presentie

FORTIOR reikt aan het eind van de dag certificaten uit. Op het certificaat staan de accreditaties en hun ID-nummers vermeld.

Voor sommige registers van beroepsverenigingen, zoals bij  kwaliteitsregister Paramedici, KNGF, Register Vaktherapie en Registerplein, voert FORTIOR de presentie in. Hiervoor hebben wij het nummer nodig waarmee je in het register bent ingeschreven. Als FORTIOR geen nummer van je heeft, dan kan de presentie niet worden ingevoerd. Zorg er dus voor dat je correcte nummer bekend is bij FORTIOR!

Deelnemers die accreditatie nodig hebben voor het SKJ, kunnen hun certificaat zelf uploaden in hun dossier.

Aanwezigheid

Het SKJ stelt als voorwaarde voor het krijgen van accreditatiepunten dat je tenminste 100% van de contact uren van de training hebt bijgewoond.

Verplichte literatuur

Mandemaker, A. (2019) Groepsdynamiek in de verstandelijk gehandicaptenzorg. Methodisch werken aan een positief groepsklimaat. Amsterdam: Uitgeverij SWP. Bekijk dit boek hier

Aanbevolen literatuur

Engelen, R. van (2014) Grip op de groep. Amersfoort: ThiemeMeulenhoff bv. ISBN: 9789006951431. (Met name hoofdstuk 2, 3 en 5 zijn relevant)

Houweling – Meijers, O., Visser, K.  (2011) Sociale Agogiek, Ontwikkeling van beleid in sociale systemen. Assen: Gorcum b.v ISBN: 9789023247586 (Met name relevant: deel II hfdst 3 en 4; deel III hfdst. 3 en deel IV hfdst. 2)

Pont, S. (2013) Er zit systeem in. Hilversum: Steven Pont

Remmerswaal, J. (2013) Handboek Groepsdynamica. Amsterdam: Boom. ISBN: 9789024402328

Willemse, J. (2015) Anders Kijken. Een breder zicht op menselijk gedrag. theorie en praktijk van de systeembenadering. Houten: Bohn Stafleu van Loghum  ISBN: 9789036808439. (Met name Hoofdstuk 2 en 11 zijn relevant. Hoofdstuk 3 t/m 9 zijn interessant ter verdieping.)