Op de eerste dagen van het nieuwe jaar logeerden onze twee oudste kleinkinderen bij ons. Ze zijn 3 en 4 jaar en kunnen heerlijk spelen. Meestal doen ze dat samen. En wat daarbij op valt, is dat ze voortdurend tegen elkaar praten en dat hun communicatie samen hangt met het manipuleren van spelmateriaal of het organiseren van spelhandelingen. Nu is dit niets bijzonders. Veel kinderen doen dat zo. Maar ik vond het wel boeiend om te zien hoe deze twee hun sociale vaardigheden gebruiken tijdens hun spel.

In de zorg voor kinderen en volwassenen met een beperking is het professioneel taalgebruik sinds een aantal jaren verrijkt met het begrippenpaar kunnen en aankunnen. Jolanda Vonk en Amieke Hosmar bijvoorbeeld gebruiken dit in hun boek Emotionele Ontwikkeling bij mensen met een beperking. Voor zover ik kan nagaan is dit begrip geïntroduceerd door Jacques Heijkoop met de introductie van het functioneringsprofiel.

Binnen de zorg is het begrip “overvragen van cliënten” ruimschoots bekend. Overvragen kan op verschillende gebieden plaatsvinden, waaronder op het emotionele vlak. De gevolgen van overvragen zijn voor de cliënt ingrijpend en kunnen zelfs leiden tot psychiatrische aandoeningen. In deze post leest u meer over deze gevolgen. Ook leest over het multidimensioneel model van de psychiater professor dr. Anton Došen. Dit model biedt aanknopingspunten voor diagnostiek, behandeling en begeleiding.

Structureren, concretiseren, visualiseren: laat me zien wat ik moet weten. Dat is het over het algemeen het uitgangspunt voor de ondersteuning van mensen met autisme. Zeer zeker een waardevol uitgangspunt. Het biedt mensen met autisme de mogelijkheid controle te krijgen over hun leven. Maar voor mensen met autisme is die duidelijkheid niet voldoende. Volgens Anneke Groot van Contactgericht Spelen en Leren gaat het om houvast.

Mensen leren gedurende hun leven. Leren is volgens Brysbaert een “een relatief permanente verandering in gedrag of kennis ten gevolge van ervaring.” Straf wordt vaak toegepast om iets af te leren. Toch bereik je met straf niet altijd het gewenste resultaat. Hoe leren mensen? Hoe kun je straffen? En wat zijn de voorwaarden waaronder straf effectief kan zijn?